ਹੈਂਬਰਗ। ਸਤੰਬਰ 2022 ‘ਚ ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ ‘ਚ ਹੋਏ ਨਾਰਡ ਸਟ੍ਰੀਮ ਗੈਸ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ‘ਚ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਹੈਂਬਰਗ ਸਥਿਤ ਹੈਂਸੀਐਟਿਕ ਉੱਚ ਖੇਤਰੀ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਮੁਲਜ਼ਮ 50 ਸਾਲਾ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜਰਮਨ ਗੁਪਤਤਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰਫ਼ “ਸਰਗੀ ਕੇ.” ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ — ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਟਲੀ ਤੋਂ ਹਵਾਲਗੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਸਰਗੀ ਕੁਜ਼ਨੀਤਸੋਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਜਰਮਨ ਸੰਘੀ ਅਭਿਸ਼ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਰਗੀ ਕੇ. ਨੇ ਯੂਕਰੇਨੀ ਏਜੰਟਾਂ ਦੀ ਇਕ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ‘ਚ ਗੋਤਾਖੋਰ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਮਾਹਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਦੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਟੀਮ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਗਏ ਇਕ ਗੁਪਤ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਭਿਸ਼ਪਾਰਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ — ਨਾਗਰਿਕ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ, ਵਿਸਫੋਟਕ ਧਮਾਕੇ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ‘ਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼।

ਜਾਂਚ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਗੀ ਕੇ. ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2025 ‘ਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਰੰਟ ‘ਤੇ ਇਟਲੀ ‘ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2025 ‘ਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜਾਅਲੀ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ‘ਤੇ ਪੋਲੈਂਡ ਰਾਹੀਂ ਜਰਮਨੀ ਆਇਆ ਸੀ। ਟੀਮ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਰੋਸਟੌਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਇਕ ਪਾਲਤੋ ਕਿਸ਼ਤੀ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲਈ ਅਤੇ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਬੋਰਨਹੋਮ ਟਾਪੂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਲਾਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ‘ਤੇ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਟਾਈਮਰ ਵਾਲੇ ਫ਼ੌਜੀ-ਗ੍ਰੇਡ ਵਿਸਫੋਟਕ ਲਗਾਏ ਗਏ।

ਇਹ ਧਮਾਕੇ 26 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਹੋਏ ਸਨ — ਯੂਕਰੇਨ ‘ਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਪੂਰਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ। 1,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀਆਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਤਿੰਨ ਫਟ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਹਵਾ ‘ਚ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ। ਨਾਰਡ ਸਟ੍ਰੀਮ 1 ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ 2021 ‘ਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਨਾਰਡ ਸਟ੍ਰੀਮ 2 ਕਦੇ ਚਾਲੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ — ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸਰਗੀ ਕੇ. ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੀਵ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ — ਜਰਮਨੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੂਰਪੀ ਫ਼ੌਜੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ, ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ “ਨਿਆਂਯੁਕਤ ਫ਼ੈਸਲੇ” ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰੇਗਾ। ਦੂਜਾ ਸ਼ੱਕੀ — ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ‘ਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਜ਼ੈਡ. — ਟੀਮ ਦਾ ਗੋਤਾਖੋਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ‘ਚ ਸਰਗੀ ਕੇ. ਇਕੱਲਾ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹੈ। ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੁਕੱਦਮਾ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• 26 ਸਤੰਬਰ 2022 ਦੇ ਨਾਰਡ ਸਟ੍ਰੀਮ ਧਮਾਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕੱਦਮਾ 14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੈਂਬਰਗ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
• ਮੁਲਜ਼ਮ 50 ਸਾਲਾ ਯੂਕਰੇਨੀ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰ “ਸਰਗੀ ਕੇ.”; ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ
• ਜਰਮਨ ਅਭਿਸ਼ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼: ਯੂਕਰੇਨੀ ਏਜੰਟਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ; ਨਾਗਰਿਕ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ = ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧ
• ਟੀਮ ਨੇ ਰੋਸਟੌਕ ਤੋਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਬੋਰਨਹੋਮ ਨੇੜੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ‘ਤੇ ਟਾਈਮਰ ਵਾਲੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਲਗਾਏ
• ਧਮਾਕਿਆਂ ‘ਚ ਤਿੰਨ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਫਟੀਆਂ, ~5 ਲੱਖ ਟਨ ਮੀਥੇਨ ਫੈਲੀ; ਨਾਰਡ ਸਟ੍ਰੀਮ 1 ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ