ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 15 ਅਕਤੂਬਰ — ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਕਮੇਟੀ (CCEA) ਨੇ 14 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ IDBI ਬੈਂਕ ਦੀ 60.72 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ₹52,878 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਧਾ ਨਿਵੇਸ਼ (FDI) ਹੋਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸੌਦੇ ਲਈ “ਰਣਨੀਤਕ ਖਰੀਦਦਾਰ” ਵਜੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ “ਰਣਨੀਤਕ ਪੁਨਰਗਠਨ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਨਿਵੇਸ਼। ਇਸ ਅੰਤਰ ‘ਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਣ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀਯ ਜੀਵਨ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ (LIC) ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਰਹਿਣਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਬੈਂਕ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣ।

ਸੌਦੇ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ 30.48 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ LIC ਆਪਣੀ 30.24 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚੇਗੀ। ਸੌਦਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰ ਕੋਲ ਬੈਂਕ ਦੀ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ LIC ਕੋਲ 19 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ — ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 34 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਫਲ ਬੋਲੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ₹81 ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੇ ਉਚਿਤ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਕੀਮਤ ₹75.99 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਇਹ ਸੌਦਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲ ਰਹੀ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ IDBI ਬੈਂਕ ਦੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੱਤਰ (EoI) ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਯੋਗ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ-ਵਿੱਤੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਅੰਤਰ-ਮੰਤਰਾਲੀ ਸਮੂਹ, ਵਿਨਿਵੇਸ਼ ‘ਤੇ ਸਕੱਤਰਾਂ ਦੇ ਕੋਰ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮੂਹ (ਵਿਕਲਪਿਕ ਤੰਤਰ) ਦੀ ਬਹੁ-ਪਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਕੈਬਨਿਟ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੌਦਾ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਤੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਸੌਦੇ ਦੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਇਸੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫਲ ਬੋਲੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ “ਫਿੱਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰਾਪਰ” ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• CCEA ਨੇ IDBI ਬੈਂਕ ਦੀ 60.72% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਫੇਅਰਫੈਕਸ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ₹52,878 ਕਰੋੜ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ
• ਸਰਕਾਰ 30.48% ਅਤੇ LIC 30.24% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚਣਗੇ; ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 34% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਰਹੇਗੀ
• ਸਫਲ ਬੋਲੀ ₹81 ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ, ਜੋ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ₹75.99 ਤੋਂ ਵੱਧ — ਇਸ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ
• ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਧਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ
• ਸੌਦਾ ਇਸੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ; RBI ਦੀ ਫਿੱਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰਾਪਰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਬਾਕੀ