ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਦੀ ‘ਗ੍ਰੇਟਰ ਦੈਨ ਅਸ’ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਮਾਰਚ 2029 ਤੱਕ 1 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ 9,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਈਆਈਟੀ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਫੰਡਰੇਜ਼ਿੰਗ ਮੁਹਿੰਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਦਾਨੀਆਂ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ 4,155 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ — ਜੋ ਟੀਚੇ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਖੋਜ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੁਹਿੰਮ ਤਿੰਨ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ: ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਟੈਲੈਂਟ ਅਤੇ ਫਰੰਟੀਅਰ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਹਯੋਗ ਨਾਲ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੱਖਿਆ ਡਰੋਨ ਹੱਬ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਨਿੰਦਰ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐਨਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਹੱਬ ਰੱਖਿਆ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਸੀ ਨਿਰਮਾਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਮਰੱਥਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਦੇਸੀ ਵਿਕਾਸ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਟੈਲਥ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਸੈਂਸਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਸੋਚਣ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ, ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਪਤਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਹੁਲ ਗੌਤਮ ਨੇ ਗੌਤਮ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਐਂਟਰਪ੍ਰੈਨਿਓਰਸ਼ਿਪ ਲਈ 180 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਨੋਇਡਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2027 ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਅਤੇ ਏਆਈ, ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਅਡਵਾਂਸਡ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗਾ। ‘ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ’ ਥੰਮ੍ਹ ਤਹਿਤ ਖੋਜ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਲਈ 5,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 524 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖੋਜ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਦੀ ‘ਗ੍ਰੇਟਰ ਦੈਨ ਅਸ’ ਮੁਹਿੰਮ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ
• ਮਾਰਚ 2029 ਤੱਕ 1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ; 4,155 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ
• ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਡਰੋਨ ਹੱਬ ਦੀ ਯੋਜਨਾ; ਆਯਾਤੀ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਸੀ ਨਿਰਮਾਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ
• ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਹੁਲ ਗੌਤਮ ਨੇ ਨਵੇਂ ਉੱਦਮਤਾ ਸਕੂਲ ਲਈ 180 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ; ਜੁਲਾਈ 2027 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
• ਤਿੰਨ ਥੰਮ੍ਹ: ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਟੈਲੈਂਟ, ਫਰੰਟੀਅਰ — ਖੋਜ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਈ ਫੰਡ