ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਤਟ ‘ਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਤੜਕੇ ਦੋ ਰਸਾਇਣਕ ਟੈਂਕਰ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ — ਸੈਨ ਮਾਰੀਨੋ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਟੈਂਕਰ ‘ਵਾਈਨ ਟਰੇਡਰ’ — ਦੇ 8 ਮਲਾਹ ਲਾਪਤਾ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ ਕੋਮੋਰੋਸ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ‘ਯਾਰਾ ਜੇ’ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਲਾਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੈਨਿਊਬ ਨਦੀ ਦੀ ਸੂਲੀਨਾ ਨਹਿਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੇੜੇ ਲੰਗਰ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।

ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੀ ਜਲ-ਸੈਨਾ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵਾਈਨ ਟਰੇਡਰ ਤੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਲਰਟ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਕੁੱਲ 12 ਮਲਾਹ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 4 ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਖੋਜ-ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਦੋ ਬਲੈਕ ਹਾਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਟਾਫ਼ ਸਮੇਤ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਭੇਜੇ ਹਨ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

ਇਹ ਘਟਨਾ ਉਸੇ ਰਾਤ ਵਾਪਰੀ ਜਦੋਂ ਰੂਸੀ ਡਰੋਨ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਏ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਕੂਸੋਰ ਡਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਈਯੂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਦੋ ਹਵਾਈ ਡਰੋਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਡਰੋਨ ਰੂਸੀ ਸਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ “ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇਗੀ।”

ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ ਯਾਰਾ ਜੇ ਬਾਰੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਦੂ ਮਿਰੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ; ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਾਰੇ 17 ਮਲਾਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੋਮਾਨੀਆ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ NATO ਮੈਂਬਰ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦੇ ਤਟਾਂ ਨੇੜੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਪੰਜ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 23 ਮਲਾਹ ਗੁੰਮ ਹੋਏ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਮਲੇ NATO ਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਏ ਸਨ — ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀ। ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ “ਅਸਹਿਣਯੋਗ” ਦੱਸਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਰਾਜਦੂਤ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹੁਣ NATO ਅਨੁਛੇਦ 4 ਤਹਿਤ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਗੌਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਸਕੋ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਓਡੇਸਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਫੌਜੀ ਮਾਲ ਵਾਲੇ ਦੋ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਜਲ-ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਈਨ ਟਰੇਡਰ ਖ਼ਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸੂਲੀਨਾ ਨਹਿਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨੌਕਾਇਆ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਹਾਜ਼ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਭੀੜ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਲੰਗਰ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਯੂਕਰੇਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਹਿਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਕਰੇਨ ਆਪਣੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਦੈਨਿਊਬ ਨਦੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ‘ਤੇ ਵਧਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਨਾਜ ਸੰਕਟ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੋਵੇਂ ਅਨਾਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਿਰਯਾਤਕ ਹਨ।

ਰੋਮਾਨੀਆ ਯੂਕਰੇਨ ਨਾਲ 614 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦੈਨਿਊਬ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੋਮਾਨੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਡਰੋਨਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਹੀ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਰੋਮਾਨੀਆ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ‘ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਖੋਜ-ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਈਨ ਟਰੇਡਰ ਸੂਲੀਨਾ ਨਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 13 ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੀਲ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ, ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੀਲ ਬਾਹਰ ਟਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ — ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸੀ। ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅੰਤਰ ਵੀ ਹੈ: ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਮਲਾਹ ਲਾਪਤਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਅੱਪਡੇਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ 8 ਲਾਪਤਾ ਅਤੇ 4 ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਅੰਕੜੇ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਰੋਮਾਨੀਆ ਦੇ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਤਟ ‘ਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਤੜਕੇ ਦੋ ਰਸਾਇਣਕ ਟੈਂਕਰਾਂ — ਵਾਈਨ ਟਰੇਡਰ ਅਤੇ ਯਾਰਾ ਜੇ — ‘ਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਏ
• ਵਾਈਨ ਟਰੇਡਰ ਦੇ 12 ਮਲਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 8 ਲਾਪਤਾ, 4 ਬਚਾਏ ਗਏ; ਯਾਰਾ ਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ 17 ਮਲਾਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ
• ਰੋਮਾਨੀਆਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਕੂਸੋਰ ਡਾਨ: “ਦੋ ਹਵਾਈ ਡਰੋਨਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ”; ਰਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
• ਖੋਜ-ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ 2 ਬਲੈਕ ਹਾਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਤਾਇਨਾਤ, ਪਰ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਖ਼ਤਰਨਾਕ
• NATO ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਲਗਾਰੀਆ-ਰੋਮਾਨੀਆ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ NATO ਅਨੁਛੇਦ 4 ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ