ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 16 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜਿਆ। ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕਾਰਵਾਰ ਨੇਵਲ ਬੇਸ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਨੇਵੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮਲਟੀ-ਪਰਪਜ਼ ਵੈਸਲ (MPV) INS ਸਮਰਥਕ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਨੇਵੀ ਮੁਖੀ ਐਡਮਿਰਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਸਮੇਤ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ।

INS ਸਮਰਥਕ ਨੂੰ ਲਾਰਸਨ ਐਂਡ ਟੂਬਰੋ (L&T) ਨੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੱਟੂਪੱਲੀ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 27 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਇਹ ਨੇਵੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2022 ਵਿੱਚ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ₹887 ਕਰੋੜ ਦੇ ਠੇਕੇ ਤਹਿਤ ਬਣੇ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ 75 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ — ਇਹੀ ਗੱਲ ਇਸਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਕੀਕਤ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਲਗਭਗ 106 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਡਿਸਪਲੇਸਮੈਂਟ ਲਗਭਗ 3,750 ਟਨ ਹੈ। ਇਹ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਣਾਂ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 15 ਨਾਟ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀਮਾ 4,500 ਨਾਟੀਕਲ ਮੀਲ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 116 ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਲੱਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਟੀਕ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

INS ਸਮਰਥਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਸਦੀ ਬਹੁਮੁਖੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਮਾਨਵਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਮਦਰਸ਼ਿਪ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਟੋਹੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਗਸ਼ਤ, ਟਾਰਗੇਟ ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ, ਮਾਨਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਵੇਜ ਕਾਰਜ ਵੀ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੀਮਤ ਹਸਪਤਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸਦਾ ਭਰਾ ਜਹਾਜ਼ INS ਉਤਕਰਸ਼ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨੇਵੀ ਮੁਖੀ ਨੇ ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਨੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਕੇ ਨੇਵੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ 16 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਰ ਨੇਵਲ ਬੇਸ ‘ਤੇ INS ਸਮਰਥਕ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
• ਇਹ ਨੇਵੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਮਲਟੀ-ਪਰਪਜ਼ ਵੈਸਲ ਹੈ; L&T ਦੇ ਕੱਟੂਪੱਲੀ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ, 75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ।
• ਲਗਭਗ 106 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ, 3,750 ਟਨ ਡਿਸਪਲੇਸਮੈਂਟ, 15 ਨਾਟ ਤੱਕ ਰਫ਼ਤਾਰ, 4,500 ਨਾਟੀਕਲ ਮੀਲ ਰੇਂਜ; ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਲੈਸ।
• ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਸੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਵਰਹਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਦਾ ਸਮਰਪਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ; ਗਸ਼ਤ, ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਸੈਲਵੇਜ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
• 2022 ਵਿੱਚ ₹887 ਕਰੋੜ ਦੇ ਠੇਕੇ ਤਹਿਤ ਬਣਿਆ; ਭਰਾ ਜਹਾਜ਼ INS ਉਤਕਰਸ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।