ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ (20 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਦੀਮੀਰ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨਾਲ 45-ਮਿੰਟ ਦੀ ਫ਼ੋਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਹਦਾਇਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ।”
ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ “ਪ੍ਰਾਇਓਰਿਟਾਈਜ਼ਡ ਯੂਕਰੇਨ ਰਿਕਵਾਇਰਮੈਂਟਸ ਲਿਸਟ” (PURL) ਤਹਿਤ ਨਾਟੋ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਲਈ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਖੇਪ ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ — ਪਰ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੈਂਟਾਗਨ ਨੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸਾਂਝ ਜਾਂ ਸਟਾਰਸ਼ੀਲਡ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ “ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ” ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚਰਚਾ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ, ਰੂਸੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਸਟਾਰਲਿੰਕ/ਸਟਾਰਸ਼ੀਲਡ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੀ। ਇਹ ਕਾਲ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਕੀਵ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਸਨ ਕਿ ਰੂਸ ਦੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਣਾਅ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 10 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਰੂਸ ਨਾਲ ਡੀਜ਼ਲ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ — ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਮਿਆਮੀ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਬਾਇਪਾਰਟੀਜ਼ਨ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਵੀਡੀਓ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੋਕ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਯੂਕਰੇਨ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਓਸਲੋ ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੋਫ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੌਰੇ — ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਨੇਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ — ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨਾਲ 45 ਮਿੰਟ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ — ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ।
- PURL ਤਹਿਤ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਕੁਝ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਮੰਨੀ; ਕਿਹਾ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨਹੀਂ।
- ਕੀਵ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਸਨ ਕਿ ਰੂਸੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਸੀ।
- ਸਟਾਰਲਿੰਕ/ਸਟਾਰਸ਼ੀਲਡ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਖੁਫ਼ੀਆ ਸਾਂਝ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ — ਰੂਬੀਓ ਦਾ ਦਾਅਵਾ।
- ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਟਕੋਫ਼ ਦੇ ਓਸਲੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ; ਟਰੰਪ-ਰੂਸ ਡੀਜ਼ਲ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ