ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਨ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੈਨ ਅਮੈਰੀਕਨ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਪਾਹੋ) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਖਸਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਦਰਜਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਾਲ 2000 ‘ਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 26 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪਾਹੋ ਦੀ ਮਾਹਰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਖਸਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦਰਜਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਖਸਰੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ‘ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ 5,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਸਰੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਇਹ 1991 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਾਲ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ 43 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕੋਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਾਲ 10 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਖਸਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ 13 ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 25 ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਘਟਦੀ ਦਰ ਹੈ। ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 2026 ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚੋਂ 96 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸਥਿਤੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਯੂਟਾਹ ਦੀ ਜਨ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਗਸਤ ‘ਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ‘ਚ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਖਸਰੇ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸਟ੍ਰੇਨ ਉਸ ਰਾਜ ‘ਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਪਾਹੋ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਜਾਰਬਾਸ ਬਾਰਬੋਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਰਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਜਨ ਸਿਹਤ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
ਖਸਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਸਟ੍ਰੇਨ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲਾਅ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਦਰਜਾ ਵਾਪਸ ਪਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਲਗਾਤਾਰ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਖਸਰੇ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਕੇਂਦਰ (ਸੀਡੀਸੀ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਰਜਾ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ 10 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ‘ਚ ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਬੋਲੀਵੀਆ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਖਸਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਹੋ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ‘ਚ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਸਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੂਤ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤਰੀਕਾ ਵੱਧ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਵਰੇਜ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 26 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਖਸਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਗੁਆਇਆ; ਪਾਹੋ ਨੇ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
- 2026 ‘ਚ 5,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ—1991 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ; 43 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕੋਪ, 10 ਮੌਤਾਂ।
- ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚੋਂ 96 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਟੀਕਾ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਅਣਜਾਣ ਸੀ।
- ਦਰਜਾ ਮੁੜ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲਾਅ ਰੋਕਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
- ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਬੋਲੀਵੀਆ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਗੁਆਇਆ; ਸੀਡੀਸੀ ਨੇ 10 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਐਲਾਨਿਆ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ