ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰਜੀਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਆਸੀਆਨ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਦੇਰ ਰਾਤ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਈ।
ਮੀਟਿੰਗ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 10 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ 11 ਸਕੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਲਗਭਗ 40 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਗ਼ਰੀਬੀ ਘਟਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਕੱਟੜਵਾਦ (ਨਕਸਲਵਾਦ) ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਪੂਰੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਬੱਚਤ ਦੀ ਆਦਤ ’ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੇ ਖਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਖਾਓ ਪੀਓ ਮੌਜ ਕਰੋ’ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠੇ ਹਨ — ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ।
ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਰੋਡਮੈਪ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 26 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਨਾਰਕੋ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ (ਐੱਨਕੋਰਡ) ਦੀ 10ਵੀਂ ਸਿਖਰ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ‘ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਵਿਜ਼ਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 2026–2029’ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਮਾਰਚ 2029 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 334 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 1,751 ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ 20 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 50 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਐੱਨਸੀਸੀ, ਐੱਨਐੱਸਐੱਸ ਅਤੇ ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਲੱਖ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਮਿੱਤਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 2019 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿਚਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 93,33,987 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਨਸ਼ੀਲੇ ਅਤੇ ਮਨੋਰੋਗੀ ਪਦਾਰਥ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਮਤ 1,53,212 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਅਭਿਯਾਨ ਮੁਹਿੰਮ 15 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 12 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਇਹ 35.88 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 14446 ’ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
**ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ**
– ਮੋਦੀ ਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ’ਚ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਅਗਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚਾ ਦੱਸਿਆ।
– ਮੀਟਿੰਗ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ’ਚ ਸਵੇਰੇ 10 ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 3 ਵਜੇ ਤੱਕ ਚੱਲੀ; 11 ਸਕੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
– ਬੱਚਤ ਦੀ ਆਦਤ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ; ‘ਖਾਓ ਪੀਓ ਮੌਜ ਕਰੋ’ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਿਤਾਵਨੀ।
– 2029 ਤੱਕ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ 334 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 1,751 ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ; ਮੁਹਿੰਮ 50 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ।
– 2019–ਜੁਲਾਈ 2026: 93.3 ਲੱਖ ਕਿਲੋ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜ਼ਬਤ, ਕੀਮਤ 1,53,212 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ; ਹੈਲਪਲਾਈਨ 14446।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ