ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਸਰਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਫੈਲਣ ਦੇ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਆਯਾਤਿਤ ਕੇਸ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ CDC ਨੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

WHO ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਂਗੋ (DRC) ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਬੋਲਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ — ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ 8,728 ਪੁਸ਼ਟ ਕੇਸ ਅਤੇ 4,205 ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਸੱਤ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ 63 ਤੋਂ 64 ਸਿਹਤ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹਨ। WHO ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਅਜੇ ਵੀ ਤੀਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜੋਖਮ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਜਾਂਚ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਖਾਮੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੀ। ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਮਾਰ ਮਰੀਜ਼, ਜੋ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪੂਰਬੀ ਕਾਂਗੋ ਤੋਂ ਸੜਕੀ ਰਾਹੀਂ ਯੂਗਾਂਡਾ ਗਿਆ, ਕੰਪਾਲਾ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ 3 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨੈਰੋਬੀ ਪਹੁੰਚਿਆ — ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। 5 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੈਰੋਬੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ; ਲੈਬ ਟੈਸਟਾਂ ਨੇ ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਕੀਨੀਆ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 28 ਸੰਪਰਕਾਂ (ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ) ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ 23 ਯਾਤਰੀਆਂ ਤੇ 4 ਚਾਲਕ ਦਲ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੇਸਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਅਫਰੀਕਾ CDC ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਯਾਤਿਤ ਕੇਸ ਹੈ, ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਹੀਂ — ਪ੍ਰਕੋਪ ਤਦ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ। ਸਾਬਕਾ WHO ਵਾਇਰੋਲੋਜਿਸਟ ਓਯੇਵਾਲੇ ਟੋਮੋਰੀ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਛਿਦ੍ਰ ਸਰਹੱਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਸੰਕਰਮਿਤ ਮਾਮਲੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਅਫਰੀਕਾ CDC ਨੇ ਕੰਬਲ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਰਹੱਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਤੇਜ਼ ਲੈਬ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝਾਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਤੀਜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ — ਯੂਗਾਂਡਾ ਨੇ 20 ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਬੋਲਾ-ਮੁਕਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ-ਸੰਬੰਧੀ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਸਟ੍ਰੇਨ ਲਈ ਅਜੇ ਕੋਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਵੈਕਸੀਨ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਕਥਾਮ ਹੀ ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ ਬਚਦਾ ਹੈ। WHO ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ CDC ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਨਹੀਂ, ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:

• ਚਿਤਾਵਨੀ: WHO ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ CDC ਨੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਫੈਲਾਅ ਦੇ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
• ਅੰਕੜੇ: ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ 8,728 ਪੁਸ਼ਟ ਕੇਸ, 4,205 ਮੌਤਾਂ — ਦੇਸ਼ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਬੋਲਾ ਪ੍ਰਕੋਪ।
• ਕੀਨੀਆ ਕੇਸ: ਕਾਂਗੋ ਤੋਂ ਯੂਗਾਂਡਾ ਰਾਹੀਂ ਨੈਰੋਬੀ ਆਇਆ ਮਰੀਜ਼ ਦੋਵਾਂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ; 5 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮੌਤ।
• ਟ੍ਰੇਸਿੰਗ: 28 ਸੰਪਰਕ + 23 ਯਾਤਰੀ + 4 ਚਾਲਕ ਦਲ ਮੈਂਬਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ; ਆਯਾਤਿਤ ਕੇਸ, ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਹੀਂ।
• ਰੋਕਥਾਮ: ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਲਈ ਕੋਈ ਵੈਕਸੀਨ/ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ; ਅਫਰੀਕਾ CDC ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ — ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ।