ਈਰਾਨ ਅੱਜ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਨਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਿਜਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਹੰਮਦ ਅੱਲਾਹਦਾਦ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਟੀਵੀ ’ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਬਿਜਲੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਵੰਡ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਇਲਾਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਨਾਲ਼ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੋਟੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ‘ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ’ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਆਨ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਰਜਾ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੇ ਸਰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਊਰਜਾ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ ’ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੇੜੇ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਵੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਾਜ਼ਿਮ ਗਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ‘ਜੰਗ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ’ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ। ਗਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਫੌਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਹਿਰਾਨ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ‘ਸਥਾਈ’ ਸਮਝੌਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਦਲ ਨਾ ਸਕੇ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਤਾ ਬਦਲਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਤੀਜੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ਼ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਇਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਨਿਊਜ਼ 12 ਨਾਲ਼ ਫ਼ੋਨ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ’ਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਅਸੀਂ ਦੇਖਾਂਗੇ ਕਿ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।’ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗਾਰਡ ਦੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਐਫ਼-16 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗ਼ਚੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਜਬ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨ ਲਵੇ ਤਾਂ ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਈਰਾਨ ’ਚ ਅੱਜ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਨਿੰਗ; ਇਲਾਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ।
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਿਜਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ; ਰੋਟੀ ਦੀ ਕਮੀ ਲਈ ਵੀ ‘ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ’ ਸ਼ੁਰੂ।
- ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਆਨ: ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਸਰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਗਹਿਰਾ ਕੀਤਾ।
- ਟਰੰਪ ਨੇ ‘ਸਥਾਈ’ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ; ਸੱਤਾ ਬਦਲਣਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਵੀ ਨਹੀਂ।
- ਈਰਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ‘ਜੰਗ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ’ ਕਿਹਾ; ਹੁਰਮੁਜ਼ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਵਾਜਬ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ