ਸੂਡਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਬਲੂ ਨਾਈਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਕੈਂਪ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਇੱਕ ਡਰੋਨ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਹਮਲਾ ਵਾਡ ਅਲ-ਮਾਹੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਅਬੂ ਸ਼ਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਲੜਾਈ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨੇੜੇ ਪਨਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸੂਡਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਸੰਯੋਜਕ ਡੈਨੀਜ਼ ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 31 ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ, ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸਟੀਫ਼ਨ ਡੁਜਾਰਿਕ ਨੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 40 ਤੱਕ ਦੱਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਸਨ। ਸੂਡਾਨ ਡਾਕਟਰਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਮੁਤਾਬਕ 31 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ 19 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਅੱਠ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਬਲੂ ਨਾਈਲ ਦੇ ਸੂਬਾਈ ਗਵਰਨਰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਪੈਰਾਮਿਲਟਰੀ ਰੈਪਿਡ ਸਪੋਰਟ ਫੋਰਸਿਸ (RSF) ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਅਤੇ RSF ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਵਾਡ ਅਲ-ਮਾਹੀ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ RSF ਦੇ ਡਰੋਨ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ 26 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪੱਖ ‘ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਈ ਗਈ।

ਵਾਡ ਅਲ-ਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਗੇਇਸਾਨ ਅਤੇ ਬਲੂ ਨਾਈਲ ਦੇ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ; ਬਲੂ ਨਾਈਲ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਥੇ 25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਡੈਨੀਜ਼ ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ “ਸਰਾਸਰ ਉਲੰਘਣਾ” ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰਡੋਫਾਨ ਦੇ ਐਲ ਓਬੈਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸਥਾਪਨ ਕੈਂਪ ‘ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸੂਡਾਨ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਤੋਂ ਸੂਡਾਨੀ ਫੌਜ ਅਤੇ RSF ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮੂਹ ACLED ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ 1.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 1.24 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਮਿਆਜ਼ਾ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:

• ਬਲੂ ਨਾਈਲ ਦੇ ਵਾਡ ਅਲ-ਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਕੈਂਪ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਡਰੋਨ ਹਮਲਾ; 30 ਤੋਂ 40 ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ
• ਮਾਰੇ ਗਏ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ; ਦਰਜਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਕੁਝ ਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ
• ਡਾਕਟਰਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਨੇ RSF ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ; RSF ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਦਾਅਵਾ ਅਸੁਤੰਤਰ-ਤਸਦੀਕਿਤ
• ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਡੈਨੀਜ਼ ਬਰਾਊਨ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ
• ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ 1.5 ਲੱਖ+ ਮੌਤਾਂ, 1.24 ਕਰੋੜ ਵਿਸਥਾਪਿਤ; ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ