ਇਮਫਾਲ: ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੂਕੀ ਤੇ ਨਾਗਾ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟਕਰਾਅ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਕਾਮਜੋਂਗ, ਉਖਰੂਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਘਰ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਕਾਮਜੋਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਸਾਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 42 ਸਾਲਾ ਦੋਮਖੋਨੇਈ ਤੂਥਾਂਗ ਦੀ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੂਕੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਤੂਥਾਂਗ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਹਿਰਾਸਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੂਕੀ ਅਤੇ ਨਾਗਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 23 ਸਾਲਾ ਮਾਈਕਲ ਨਗਾਮਿਨਲੇਨ ਹਾਓਕਿਪ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 10 ਘਰ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਖਰੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਉਖਰੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੇਪੂ ਯਾਓਲੇਨ ਨੇੜੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 40 ਸਾਲਾ ਸੰਦੀਪ ਰਾਏ ਦੀ ਗੱਡੀ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕੂਕੀ ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਰਾਏ ਨੂੰ ਸੇਨਾਪਤੀ ਦਾ ਗੋਰਖਾ ਕਿਸਾਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਲਈ NSCN (IM) ਦੇ ਕਾਡਰਾਂ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ਵਿੱਚ IT ਰੋਡ ‘ਤੇ ਮਾਕੂਈ ਅਸ਼ਾਂਗ ਤੇ ਤਾਪੋਨ ਨੇੜੇ ਵੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਤਣਾਅ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕਾਮਜੋਂਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਚਸਾਦ ਪੁਲਿਸ ਗੇਟ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਯ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਧਾਰਾ 163 ਤਹਿਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਫੈਲੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਜੋਂਗ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮੇਟੀ ਆਨ ਟ੍ਰਾਇਬਲ ਯੂਨਿਟੀ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 24 ਘੰਟੇ ਦੇ ਬੰਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਐਨ. ਬੀਰੇਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 7 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਚੌਕਸੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨ ਹੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਕੂਕੀ ਅਤੇ ਨਾਗਾ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਦਰਜਨ ਘਰ ਸਾੜੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹਿੰਸਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਖਰੂਲ, ਕਾਮਜੋਂਗ, ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ, ਤਾਮੇਂਗਲੋਂਗ ਅਤੇ ਨੋਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੇਨਾਪਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਕਾਮਜੋਂਗ ਦੇ ਚਸਾਦ ਪਿੰਡ ‘ਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਦੋਮਖੋਨੇਈ ਤੂਥਾਂਗ (42) ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਮੌਤ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ‘ਚ ਮਾਈਕਲ ਨਗਾਮਿਨਲੇਨ ਹਾਓਕਿਪ (23) ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਲਗਭਗ 10 ਘਰ ਸੜੇ
• ਉਖਰੂਲ ‘ਚ ਚੇਪੂ ਯਾਓਲੇਨ ਨੇੜੇ ਸੰਦੀਪ ਰਾਏ (40) ਦੀ ਗੱਡੀ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਹੱਤਿਆ; ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ‘ਚ IT ਰੋਡ ‘ਤੇ ਵੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ
• ਚਸਾਦ ਪੁਲਿਸ ਗੇਟ ਦੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 163 ਤਹਿਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ; ਕਾਮਜੋਂਗ ਥਾਣਾ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ
• ਕਮੇਟੀ ਆਨ ਟ੍ਰਾਇਬਲ ਯੂਨਿਟੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ‘ਚ 24 ਘੰਟੇ ਦੇ ਬੰਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ
• ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੂਕੀ-ਨਾਗਾ ਟਕਰਾਅ ‘ਚ ਮੌਤਾਂ 40 ਤੋਂ ਪਾਰ; ਸਾਬਕਾ CM ਬੀਰੇਨ ਸਿੰਘ ਦਾ 7 ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਗਿਣਤੀ 3