ਟੈਕ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਸੌਦਾ ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਐਪਲ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੂਗਲ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨੋਟਬੁੱਕਐਲਐਮ ਟੂਲ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੇ ਏਆਈ ਆਡੀਓ ਸਟਾਰਟਅੱਪ “ਹਕਸੇ” ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਵੀ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਐਪਲ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੱਕ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਫਾਈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਟੈਕਕਰੰਚ ਨੇ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਮੈਕਰੂਮਰਜ਼ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ “ਰਿਵਰਸ ਐਕਵੀ-ਹਾਇਰ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਰੀਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਫਾਈਲਿੰਗ ਮੁਤਾਬਕ ਐਪਲ ਨੂੰ “ਹਕਸੇ ਏਆਈ ਦੇ ਕੁਝ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ” ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਕਸੇ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪੱਤੀ ਦਾ “ਗੈਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਇਸੈਂਸ” ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਏਆਈ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਐਂਟੀਟਰੱਸਟ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਕਸੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਟਾਰਟਅੱਪ 2024 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੂਗਲ ਦੇ ਨੋਟਬੁੱਕਐਲਐਮ (ਹੁਣ ਜੇਮਿਨੀ ਨੋਟਬੁੱਕ) ਦੀਆਂ ਏਆਈ-ਜਨਰੇਟਡ ਪੋਡਕਾਸਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ — ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਲੀਡ ਰਾਈਜ਼ਾ ਮਾਰਟਿਨ, ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਜੇਸਨ ਸਪੀਲਮੈਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਟੀਫ਼ਨ ਹਿਊਜ਼। ਹਕਸੇ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਦੇ ‘ਤੇ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ, ਨਾਲ ਹੀ 46 ਲੱਖ ਡਾਲਰ (ਲਗਭਗ ₹40 ਕਰੋੜ) ਦੀ ਸੀਡ ਫੰਡਿੰਗ ਮਿਲੀ। ਇਸਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਧਾਰਨ ਪਰ ਚੁਸਤ ਸੀ — ਹਰ ਸਵੇਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਮੇਜ਼ਬਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਪੋਡਕਾਸਟ-ਸਟਾਈਲ ਆਡੀਓ ਬ੍ਰੀਫ਼ਿੰਗ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ।

ਪਰ ਇਹ ਚੱਲ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਹਕਸੇ ਨੇ 21 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, 28 ਮਈ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਐਪ ਸਟੋਰਾਂ ਤੋਂ ਐਪ ਹਟਾ ਕੇ ਯੂਜ਼ਰ ਡੇਟਾ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਟੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ “ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ”। ਐਪਲ ਨੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, 9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੌਦੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ — ਪਰ ਫਾਈਲਿੰਗ ਹੁਣ ਜਨਤਕ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖ਼ਬਰ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਦ ਵਰਜ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਐਪਲ ਦਾ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਚੌਥਾ ਏਆਈ ਐਕਵੀ-ਹਾਇਰ ਹੈ।

ਫਾਈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਐਪਲ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਕੀ ਹਨ। ਟੈਕਕਰੰਚ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪਲ ਆਪਣੇ ਪੋਡਕਾਸਟਸ ਐਪ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਕਸੇ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਪਾਟੀਫ਼ਾਈ ਨੇ ਏਆਈ ਪੋਡਕਾਸਟ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਨਿੱਜਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ — ਹਕਸੇ ਦੇ ਮਾਡਲ ਕਿਸ ਡੇਟਾ ‘ਤੇ ਸਿਖਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਐਪਲ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਸਕਰਣ ਕਲਾਉਡ ‘ਤੇ ਚੱਲੇਗਾ ਜਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ‘ਤੇ, ਇਹ ਅਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਐਪਲ ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਫਾਈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਕਸੇ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਾ ਸੌਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ — “ਰਿਵਰਸ ਐਕਵੀ-ਹਾਇਰ”।
• ਹਕਸੇ ਗੂਗਲ ਦੇ ਨੋਟਬੁੱਕਐਲਐਮ ਦੀ ਏਆਈ ਪੋਡਕਾਸਟ ਟੀਮ (ਰਾਈਜ਼ਾ ਮਾਰਟਿਨ, ਜੇਸਨ ਸਪੀਲਮੈਨ, ਸਟੀਫ਼ਨ ਹਿਊਜ਼) ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।
• ਐਪਲ ਨੇ 9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਫਾਈਲਿੰਗ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਜਨਤਕ ਹੋਈ — ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਕਰੂਮਰਜ਼ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ।
• ਦ ਵਰਜ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਐਪਲ ਦਾ 2026 ਦਾ ਚੌਥਾ ਏਆਈ ਐਕਵੀ-ਹਾਇਰ ਹੈ; ਅੰਦਾਜ਼ਾ — ਐਪਲ ਪੋਡਕਾਸਟਸ ਐਪ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ।
• ਹਕਸੇ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪਾਟੀਫ਼ਾਈ ਨੇ ਏਆਈ ਪੋਡਕਾਸਟ ਫੀਚਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਨ; ਡੇਟਾ ਨਿੱਜਤਾ ਦੇ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਬਾਕੀ।