ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (ਆਈਐਮਐਫ) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਆਪਣੀ ਅਕਤੂਬਰ ਵਰਲਡ ਇਕੋਨੋਮਿਕ ਆਊਟਲੁੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫੰਡ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਲਚਕਦਾਰ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਇਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।

ਤਾਜ਼ਾ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 6.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 0.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।

ਅਗਲੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027-28 ਲਈ ਵੀ ਫੰਡ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ 6.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਸਾਲ ਭਾਰਤ 7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਆਈਐਮਐਫ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਅਨੁਕੂਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੁਧਾਰ ਮੱਧਮ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ 7.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

ਇਸ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ 1.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ 2026 ਵਿੱਚ 3.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ 2027 ਵਿੱਚ 3.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੰਡ ਨੇ ਕੁਝ ਜੋਖਮਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 2026 ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 95.74 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ 2027 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 87.39 ਡਾਲਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਆਈਐਮਐਫ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ 5.0 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਘਟ ਕੇ 4.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਚਾਲੂ ਖਾਤਾ ਘਾਟਾ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 1.3 ਤੋਂ 1.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਆਈਐਮਐਫ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵੀ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾ ਕੇ 7.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅਨੁਮਾਨ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਸੋਧਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਆਈਐਮਐਫ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 6.4% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 7% ਕੀਤਾ।
• ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027-28 ਲਈ ਵੀ ਅਨੁਮਾਨ 6.7% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 7% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ, ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੁਧਾਰ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਹਨ।
• ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਵਜੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ।
• ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।