ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਨਵੰਬਰ — ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ 2026 ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੌਲੀ ਪੈਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਇਕਰਾ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਆਪਣੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਦੀ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ’ਤੇ 7.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ (ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ) ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ 8.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਕਰਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ 7.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮਾਸਿਕ ਆਰਥਿਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ 7.35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ 30 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫ਼ਤਰ (ਐਨਐਸਓ) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਇਕਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਖੇਤੀ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ ਵਾਧਾ (ਜੀਵੀਏ) ਦਰ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 0.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ 3.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 3.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੌਨਸੂਨ ਅਤੇ ਖ਼ਰੀਫ਼ ਦੀ ਘੱਟ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਜੀਵੀਏ ਵਾਧਾ ਦਰ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ 8.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 7.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਜੀਡੀਪੀ ਅਤੇ ਜੀਵੀਏ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਰਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਸਿੱਧੇ ਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਾਧਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਕਰਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਦਿਤੀ ਨਾਇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਹੋਰ ਹੌਲੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਘੱਟ ਵਰਖਾ ਦਾ ਪੇਂਡੂ ਮੰਗ ’ਤੇ ਅਸਰ, ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਵਧੇ ਹੋਏ ਇਨਪੁੱਟ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੀਐਸਟੀ ਦਰਾਂ ਦੀ ਤਰਕਸੰਗਤਤਾ ਦਾ ਉੱਚਾ ਅਧਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਘਟਾ ਕੇ 7.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਇਕਰਾ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ: ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ (ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ) ’ਚ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 7.5% — ਪੰਜ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ
- ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ 7.8% ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ 8.2% ਸੀ
- ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ ਸਿਰਫ਼ 0.2% — ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੌਨਸੂਨ ਤੇ ਘੱਟ ਖ਼ਰੀਫ਼ ਬਿਜਾਈ
- ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਅਨੁਮਾਨ ਘਟਾ ਕੇ 7.1% ਕੀਤਾ ਗਿਆ
- ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ 30 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਣਗੇ; ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਅੰਤਿਮ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ