ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਿਰਯਾਤ ਨੇ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਪ੍ਰੈਲ–ਸਤੰਬਰ 2026-27 ਦੌਰਾਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ 44 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 31.97 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ’ਚ ਇਹ 22.20 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ।
ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹਨ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ 35.8 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 18.17 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਕੁੱਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਿਰਯਾਤ ’ਚ 60.3 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 56.8 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ 56.5 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 13.79 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 39.7 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 43.2 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਿਰਯਾਤ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਫੋਨਾਂ ਦੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਸਰਕਟ ਬੋਰਡਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਸਿਰਫ਼ 6.33 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2.10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ — ਭਾਵ 3,219 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ। ਮੈਮਰੀ ਚਿੱਪਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ’ਚ 2,332 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਸਾਲਿਡ-ਸਟੇਟ ਸਟੋਰੇਜ ’ਚ 1,681 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਲੋਡਿਡ ਸਰਕਟ ਬੋਰਡਾਂ ’ਚ 304 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਉਪਕਰਣਾਂ ’ਚ 98 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗਾਹਕ ਦੇਸ਼ ਹਨ; ਸਰਕਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 89 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਅਪ੍ਰੈਲ–ਅਕਤੂਬਰ 2026-27 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ 16.66 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 568.84 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ — ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਨਿਰਮਾਣ ਯੋਜਨਾ (ਈਸੀਐੱਮਐੱਸ) ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਪੀਐੱਲਆਈ ਯੋਜਨਾ — ਇਸ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਈਸੀਐੱਮਐੱਸ ਤਹਿਤ 15 ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ 106 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ 69,548 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਅਪ੍ਰੈਲ–ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਿਰਯਾਤ 44 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 31.97 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ।
- ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਿਰਯਾਤ 18.17 ਅਰਬ ਡਾਲਰ; ਗੈਰ-ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਉਤਪਾਦ 56.5 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 13.79 ਅਰਬ ਡਾਲਰ।
- ਸਰਕਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ 3,219 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 2.10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ।
- ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਮੁੱਖ ਗਾਹਕ; ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਨੂੰ ਪੀਸੀਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ 89 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ।
- ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਅਪ੍ਰੈਲ–ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ 568.84 ਅਰਬ ਡਾਲਰ; ਈਸੀਐੱਮਐੱਸ ਅਤੇ ਪੀਐੱਲਆਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ