7 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਰੈਪੋ ਦਰ ਵਿੱਚ 25 ਅਧਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ 5.50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨੀਤੀਗਤ ਰੁਖ਼ ਨੂੰ “ਕੈਲੀਬਰੇਟਿਡ ਟਾਈਟਨਿੰਗ” ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਿੰਗਾਈ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੇ 41 ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣ (5-7 ਅਕਤੂਬਰ) ਅਨੁਸਾਰ ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਖਪਤਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ 5.40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਸਤ ਦੇ 4.82 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਾਨਸੂਨ ਨੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੀਪੀਆਈ ਟੋਕਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਗਾ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਹੋਰ ਵਾਧੇ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ 25 ਅਧਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਰੈਪੋ ਦਰ 25 ਅਧਾਰ ਅੰਕ ਵਧਾ ਕੇ 5.50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੀਤੀ
• ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਧਾ; ਨੀਤੀਗਤ ਰੁਖ਼ ਹੁਣ “ਕੈਲੀਬਰੇਟਿਡ ਟਾਈਟਨਿੰਗ”
• ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 5.40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ 4.82 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ
• ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 100 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ; ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਾਨਸੂਨ ਨੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਈਆਂ
• ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ 25 ਅਧਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ