ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਡਾਲਰ ਮੁਕਾਬਲੇ 96.78 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਰਬ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 96.96 ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 18 ਪੈਸੇ ਦੂਰ ਹੈ। ਵਪਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਨੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਸਰਬ-ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਦਰਜ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ।

ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇੜ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ ਦੇ ਇਸ ਪੱਧਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਕਰੰਸੀ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਪਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ। ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਰੰਸੀ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 97 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਟੁੱਟਣਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜੇਕਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਨਵਾਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 97 ਦਾ ਪੱਧਰ ਟੁੱਟਣ ‘ਤੇ ਰੁਪਏ ਬਹੁਤ ਹੋਰ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੈਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਫਲ ਟ੍ਰੈਜ਼ਰੀ ਨੀਲਾਮੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਡਾਲਰ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਰੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਥਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਰੀਵ ਦਬਾਅ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੈਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡਾਂ ਹਨ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 4 ਫੀਸਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 106 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਰਮੀ ਆਈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਸਾਰਥਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਰੈਪੋ ਦਰ ਵਿੱਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ 5.50 ਫੀਸਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰੁਖ਼ ਨਿਊਟ੍ਰਲ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ “ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਟਡ ਟਾਈਟਨਿੰਗ” ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਖ਼ਤ ਨੀਤੀਗਤ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੁਪਏ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਏ 0.4 ਫੀਸਦ ਡਿੱਗ ਕੇ 96.7750 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਸੀ।

ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੈ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਰੁਪਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਸਗੋਂ ਇਹ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਅਤਰਕਸ਼ੀਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਖ਼ਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਉਸਦੇ “ਸਹੀ ਮੁੱਲ” ਵੱਲ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਵਪਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨੇੜ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ 97 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਹਿਮ ਰਹੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪੱਧਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਯਾਤਕ ਆਪਣੀ ਹੇਜਿੰਗ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਿਰਯਾਤਕ ਡਾਲਰ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਰੁਪਏ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਡਾਲਰ ਮੁਕਾਬਲੇ 96.78 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ — ਸਰਬ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 96.96 ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 18 ਪੈਸੇ ਦੂਰ।
• ਵਪਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ; ਬੈਂਕ ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ।
• ਇੱਕ ਕਰੰਸੀ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 97 ਰੁਪਏ ਦਾ ਪੱਧਰ ਟੁੱਟਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਨਵਾਂ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਸੰਭਵ ਹੈ।
• ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੈ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੁਪਏ ਘੱਟ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਥਿਰਤਾ ‘ਤੇ ਦਖ਼ਲ ਹੋਵੇਗਾ।
• ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ (ਬ੍ਰੈਂਟ 106 ਡਾਲਰ ਤੱਕ), ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਯੀਲਡਾਂ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।