ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਹੋਏ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ’ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਾਲਿਸਟਰ ਜਨਰਲ ਤੁਸ਼ਾਰ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ’ਚ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਜਾਂਚ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਹਾਂ।” ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਉਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ’ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਸੁਮੀਤ ਸੱਭਰਵਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਹਾਦਸਾ 12 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਫਲਾਈਟ ਏਆਈ171, ਇੱਕ ਬੋਇੰਗ 787-8 ਜਹਾਜ਼, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਗੈਟਵਿਕ ਲਈ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ’ਚ 260 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ 229 ਯਾਤਰੀ, 12 ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ 19 ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸਾ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ (ਏਏਆਈਬੀ) ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2025 ’ਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦੇ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਂਧਣ ਕੰਟਰੋਲ ਸਵਿੱਚ ‘ਰਨ’ ਤੋਂ ‘ਕੱਟਆਫ਼’ ’ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਲਾਈਟ ਡਾਟਾ ਰਿਕਾਰਡਰ ’ਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਰਜ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕੱਟਆਫ਼ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?” ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।” ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੁਲਾਈ 2026 ’ਚ ਅਦਾਲਤ ’ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਲਫ਼ਨਾਮੇ ’ਚ ਏਏਆਈਬੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਾਕਪਿਟ ਵਾਇਸ ਰਿਕਾਰਡਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਲਿਪੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਈ ਦੇ ਅੰਤ ’ਚ ਇੰਜਣ ਨਿਗਰਾਨੀ ਯੂਨਿਟ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਡਾਟੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵੀ ਜਾਰੀ ਸੀ। ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ 787 ਪਾਇਲਟਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਭਰ ਚੁੱਕੇ ਚਾਲਕ ਦਲ, ਤਕਨੀਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਕੰਟਰੋਲਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਏਏਆਈਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਖਰੜਾ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਇਹ ਮਿਆਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹਾਦਸੇ ’ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ: ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ “ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ” ’ਚ ਹੈ।
- ਕਪਤਾਨ ਸੁਮੀਤ ਸੱਭਰਵਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੱਖਰੀ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਸੁਣਵਾਈ 2–3 ਹਫ਼ਤੇ ਮੁਲਤਵੀ।
- ਹਾਦਸਾ 12 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ’ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; 260 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
- ਮੁੱਢਲੀ ਰਿਪੋਰਟ: ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ; ਈਂਧਣ ਸਵਿੱਚ ‘ਰਨ’ ਤੋਂ ‘ਕੱਟਆਫ਼’ ’ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ।
- ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਖਰੜਾ ਸਬੰਧਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ; ਸਮਾਂ ਅਜੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ