ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ — ਦੇਸ਼ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਦੀ 95ਵੀਂ ਜੈਅੰਤੀ ਮਨਾਈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ‘ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਮੈਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ’ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ।

ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ‘ਪੀਪਲਜ਼ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ’ ਡਾ. ਕਲਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁਰਲੱਭ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਆਦਰਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਡਾ. ਏਪੀਜੇ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੈਅੰਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ। ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।’

ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਲਾਮ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਅਭੁੱਲ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਲਾਮ ਦਾ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਲਗਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰਹੇਗੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਲਾਮ ਦੀ ਦੂਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੌਜਵਾਨ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 2047 ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੱਤੀ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਵੰਤ ਰੈੱਡੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਭਜਨ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਕਲਾਮ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

ਡਾ. ਅਬੁਲ ਪਾਕਿਰ ਜੈਨੁਲਾਬਦੀਨ ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1931 ਨੂੰ ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਗਾਈਡਿਡ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ। 1997 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2002 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ 11ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ‘ਪੀਪਲਜ਼ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ’ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ। 27 ਜੁਲਾਈ 2015 ਨੂੰ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਦੇ ਆਈਆਈਐਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੈਅੰਤੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਭਾਵਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ, ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕਲਾਮ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• 15 ਅਕਤੂਬਰ 1931 — ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮ; 2026 ਵਿੱਚ 95ਵੀਂ ਜੈਅੰਤੀ ਮਨਾਈ ਗਈ।
• ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ: ‘ਪੀਪਲਜ਼ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ’ — ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯੋਗਦਾਨ।
• ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ: ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ।
• 11ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (2002–2007), ਭਾਰਤ ਰਤਨ (1997), ‘ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਮੈਨ’ — ਪ੍ਰਿਥਵੀ-ਅਗਨੀ ਦੇ ਜਨਕ।
• ਜੈਅੰਤੀ ‘ਤੇ ਸਕੂਲਾਂ-ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।