Sunday, 22 November 2026  |  ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ
ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰ
ਭਾਰਤ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੇਸੀ ਬਰਡ ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ; ਸਿਰਫ਼ ₹1–2 ਪ੍ਰਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਭੋਪਾਲ ’ਚ ₹300 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲੈਬ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੇਸੀ ਬਰਡ ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਮੁਰਗੀਆਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ‘ਇਨਐਕਟੀਵੇਟਿਡ ਐੱਚ5ਐੱਨ1’ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਆਈਸੀਏਆਰ) ਦੇ ਭੋਪਾਲ ਸਥਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਸ਼ੂ ਰੋਗ ਸੰਸਥਾਨ (ਐੱਨਆਈਐੱਚਐੱਸਏਡੀ) ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਐੱਚ5ਐੱਨ1 ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਲੇਡ 2.3.2.1a ਤਣਾਅ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਵੇਗੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੋਲਟਰੀ ਵਿੱਚ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਕੋਪਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਤਣਾਅ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਣਾਅ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਵਪਾਰਕ ਵੈਕਸੀਨ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਪੋਲਟਰੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ₹1–2 ਪ੍ਰਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਛੋਟੇ ਪੋਲਟਰੀ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਖਰੀਦ ਸਕਣ। ਇੱਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਮੁਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰੀਡਰ ਮੁਰਗੀਆਂ ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ₹300 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ਼ ਪਸ਼ੂ ਰੋਗ ਖੋਜ ਦੀ ਇੱਕ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੋਪਾਲ ਸਥਿਤ ਸੰਸਥਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉੱਤਮਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਥਾਂ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ ਸਮਾਰੋਹ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਸ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2006 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਰਡ ਫਲੂ ਦੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕੋਪਾਂ ਕਾਰਨ ਪੋਲਟਰੀ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਰਡ ਫਲੂ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ’ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅੰਡੇ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੈਕਸੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।

ਐੱਨਆਈਐੱਚਐੱਸਏਡੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਗੰਬੋਰੋ ਰੋਗ, ਬਰੂਸੈਲਾ ਐਬੌਰਟਸ ਐੱਸ-19 ਡੈਲਟਾ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਵਾਈਨ ਫ਼ੀਵਰ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸਵਾਈਨ ਫ਼ੀਵਰ ਦੀਆਂ ਦੇਸੀ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਐੱਚ5ਐੱਨ1 ਵੈਕਸੀਨ ਇਸ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਵੈਕਸੀਨ ਪਸ਼ੂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

  • ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੇਸੀ H5N1 ਬਰਡ ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ
  • ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ICAR-NIHSAD ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਕਲੇਡ 2.3.2.1a ਤਣਾਅ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੈਕਸੀਨ
  • ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ₹1–2 ਪ੍ਰਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ; ਇੱਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾਲ਼ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ
  • ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ₹300 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਪਸ਼ੂ ਰੋਗ ਖੋਜ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਐਲਾਨ
  • ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2006 ਤੋਂ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਰਡ ਫਲੂ ਪ੍ਰਕੋਪ; ਵੈਕਸੀਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ

ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ

ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ਹਫ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਪੜ੍ਹਤਾਂ

ਹਫ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੋ — ਬਟਨ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਸੁਨੇਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ।