ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਕਤਲਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ (23 ਅਕਤੂਬਰ) ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਆਏ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਪੰਜ ਘਾਟੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਮ 7:30 ਤੋਂ 8 ਵਜੇ ਤੱਕ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਥਾਲੀਆਂ ਵਜਾਈਆਂ, ਢੋਲ ਪਿਟੇ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਥੌੜੇ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਰਨ ਵਜਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪੀਟੀਆਈ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ‘ਸ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ’ ਸਿਵਲ ਸੋਸਾਇਟੀ ਸੰਗਠਨ ‘ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਹਾਓਮੀ’ ਦੇ ਸੱਦੇ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ।

ਇੰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਂਗਲਾ ਵੱਲ ਵਧੇ — ਕਾਂਗਲਾ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕ ਭਵਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਪੈਲੇਸ ਕੰਪਾਊਂਡ, ਮੋਇਰੰਗਖੋਮ ਅਤੇ ਕੈਸਾਮਪਤ ਚੌਕਾਂ ‘ਤੇ ਕਈ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਪਰ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਕਾਂਗਲਾ ਗੇਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਕਿਲੇ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਲੋਕ ਭਵਨ ਨੇੜੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਹੰਝੂ ਗੈਸ ਦੇ ਕਈ ਗੋਲੇ ਚਲਾਏ। ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਭਵਨ ਨੇੜੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ਾਮ ਲਗਭਗ 7:50 ਵਜੇ ਦਸ ਮਿੰਟ ਲਈ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਰਹੀਆਂ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਰੋਧ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੋਈ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।

ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇ ਪੀਟੀਆਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਆਗੂ ਸਾਡਾ ਦਰਦ ਸੁਣ ਲੈਣ। ਅਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਈ ਮੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨਤ-ਸਮਾਜਤ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਫੇਰ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।” ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਕਾਰ ‘ਤੇ ਨਸਲੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਸੋਮਵਾਰ (19 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਇੰਫਾਲ ਪੂਰਬ-ਕਾਂਗਪੋਕਪੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਲੱਕੜ ਚੁਗਣ ਗਏ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਦੀ ਲਹਿਰ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਖੇਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲੀਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਛੇ ਔਰਤਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਵੱਖ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮਣੀਪੁਰ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਥੌਬਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ‘ਚ ਹੋਏ ਟਕਰਾਅ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 10 ਦਿਨ ਦੀ ਪੁਲੀਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 7:30–8 ਵਜੇ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਪੰਜ ਘਾਟੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ ‘ਸ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ’; ਭਾਂਡੇ-ਥਾਲੀਆਂ, ਢੋਲ, ਹਾਰਨ ਵਜਾਏ
• ਸੱਦਾ ‘ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਹਾਓਮੀ’ ਦਾ — ਕਤਲਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰੋਸ
• ਭੀੜ ਕਾਂਗਲਾ ਵੱਲ ਵਧੀ; ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਲੋਕ ਭਵਨ ਨੇੜੇ ਹੰਝੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਚਲਾਏ, ਬੈਰੀਕੇਡ ਲਗਾਏ
• ਕਿਸੇ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ; ਸ਼ਹਿਰ ‘ਚ 10 ਮਿੰਟ ਬੱਤੀਆਂ ਬੰਦ ਰਹੀਆਂ
• ਪਿਛੋਕੜ: ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੱਕੜ ਚੁਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਤਲ; ਥੌਬਲ ਟਕਰਾਅ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਤੀਜੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ