ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ — ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਡੀ-ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਰੋਧ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਲਾਂ ‘ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੋਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ PTI ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਮੈਦਾਨ ਅਗਲੇ ਢਾਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਕ ਹੈ ਅਤੇ 2026 ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਖਾਲੀ ਹਨ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ PTI ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 12 ਏਕੜ ‘ਚ ਫੈਲਿਆ ਇਹ ਮੈਦਾਨ — ਜਿਸ ‘ਚ 50,000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ — ਹੁਣ ਇਸ ਸਾਲ ਸਿਰਫ਼ 29, 30 ਅਤੇ 31 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਬੁੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਾਗਤ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਮੈਦਾਨ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਿਰਾਇਆ ₹50,000 ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ₹55,000 ਦੀ ਵਾਪਸੀਯੋਗ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਮ੍ਹਾ ਰਕਮ ਵੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਟੈਕਸਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਬੁਕਿੰਗ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ ₹1.21 ਲੱਖ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਬੁਕਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਿੱਲੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ (MCD) ਦੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਰਜ਼ੀ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਨੋ-ਓਬਜੈਕਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (NOC) ਲੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਦਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ — ਜਿਸ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ 150 ਲੋਕ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ — ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ‘ਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਹ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਥਿਤੀ 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਨੁਰਾਗ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸਥਾਈ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਲ ਵਜੋਂ ਡੀ-ਨੋਟੀਫਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ, ਬੁਰਾੜੀ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੀਬੀਡੀ ਗਰਾਊਂਡ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਥਾਨ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ।

ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। AAP ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ X ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੋ ਰਾਮਲੀਲਾਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ — “ਇੱਥੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਕੀ ਉਹ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?” ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਭਾਰੀ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ PTI ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਰੋਧ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਫੀਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ₹50,000 ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਨਵੇਂ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ SOP ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• 2026 ‘ਚ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ 29, 30, 31 ਦਸੰਬਰ ਖਾਲੀ — ਅਗਲੇ ਢਾਈ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੀ ਬੁਕਿੰਗ (PTI)।
• ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਲਾਗਤ: ₹50,000 ਕਿਰਾਇਆ + ₹55,000 ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਮ੍ਹਾ; ਟੈਕਸਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ~₹1.21 ਲੱਖ।
• ਬੁਕਿੰਗ MCD ਦੇ ਬਾਗ਼ਬਾਨੀ ਵਿਭਾਗ ਰਾਹੀਂ; ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ NOC ਲਾਜ਼ਮੀ।
• 150 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਮੁਫ਼ਤ — ਪਰ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ।
• AAP ਦੇ ਸੌਰਭ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ: ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਦੋ ਰਾਮਲੀਲਾਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ, ਵਿਰੋਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?