ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਐਈਚੀ-ਨਾਗੋਯਾ ’ਚ ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 2026 ’ਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਹੁਣ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲਾ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨਾਂ (NSFs) ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਬੈਠਕ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ’ਚ ਭਾਰਤੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ 85 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ — 21 ਸੋਨਾ, 27 ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ 37 ਕਾਂਸੀ — ਅਤੇ ਤਗਮਾ ਤਾਲਿਕਾ ’ਚ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਹਾਂਗਜ਼ੂ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲੋਂ 21 ਤਗਮੇ ਘੱਟ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 107 ਤਗਮੇ (28 ਸੋਨਾ ਸਮੇਤ) ਜਿੱਤੇ ਸਨ।

ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਖੇਡਾਂ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣੇ ਪੈਣਗੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਐਥਲੀਟਾਂ ਤੋਂ।’ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 89 ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਐਥਲੀਟ (ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸਨ) ਤਗਮਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ 34 ਕੇਂਦਰ ਦੀ ‘ਟਾਰਗੈੱਟ ਓਲੰਪਿਕ ਪੋਡੀਅਮ ਯੋਜਨਾ’ (TOPS) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ — ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਹੀ 27.16 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋਏ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਚੱਕਰ ’ਚ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ’ਤੇ 700 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਮੀਖਿਆ ’ਚ TOPS ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੈਡਮਿੰਟਨ (ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਂਸੀ — ਪੁਰਸ਼ ਟੀਮ ਦਾ; 12 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤਗਮਾ ਨਹੀਂ) ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹਾਂਗਜ਼ੂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਿੱਛੇ ਰਿਹਾ। ਡਿਫੈਂਡਿੰਗ ਪੁਰਸ਼ ਡਬਲਜ਼ ਚੈਂਪੀਅਨ ਸਾਤਵਿਕਸਾਈਰਾਜ ਰੇਂਕੀਰੈੱਡੀ ਅਤੇ ਚਿਰਾਗ਼ ਸ਼ੈੱਟੀ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਮੈਚ ’ਚ ਹਾਰ ਗਏ। ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਰੌਸ਼ਨ ਕਿਰਨ ਰਹੀ — ਨੌਂ ਤਗਮੇ, ਜਿਸ ’ਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੀਕਰਵ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲਾ ਸੋਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਸੱਟਾਂ ਦੀ ਰਹੀ: ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਐਥਲੀਟ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਨੀਰਜ ਚੋਪੜਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਕਾਂਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਖੇਡਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੱਟਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ’ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋਏ ਸਨ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲਾ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ NSFs ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਬੈਠਕ ਕਰੇਗਾ
• ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 2026 ’ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 85 ਤਗਮੇ (21 ਸੋਨਾ) ਜਿੱਤੇ — ਹਾਂਗਜ਼ੂ ਨਾਲੋਂ 21 ਤਗਮੇ ਘੱਟ, ਪਰ ਚੌਥਾ ਸਥਾਨ ਕਾਇਮ
• 700 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ’ਤੇ ਸਵਾਲ; 89 ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਐਥਲੀਟ ਤਗਮੇ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, TOPS ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਪੜਤਾਲ
• ਬੈਡਮਿੰਟਨ, ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ, ਐਥਲੈਟਿਕਸ ’ਚ ਪਿੱਛੜਿਆ ਭਾਰਤ; ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ’ਚ 9 ਤਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਕਿਰਨ
• ਸੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ: 9 ਐਥਲੀਟ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਖੇਡਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਐਲਾਨ ’ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ