ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ — ਸਪੇਸਐਕਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਹਮਲਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮਸਕ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਨੀ ਨੂੰ ‘ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅੰਬਾਨੀ’ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਗੇ।

ਮਸਕ ਨੇ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਅੰਬਾਨੀ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ‘ਏਕਾਧਿਕਾਰਿਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ’ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਹ ਪੋਸਟ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਉਸ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸਕ ਨੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ‘ਤਾਕਤਵਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ’ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਸੀ।

ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮਸਕ ਨੇ ਹਮਲਾ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੋ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ 2022 ਦੀ ਉਹ ਰਿਪੋਰਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਿਲਾਇੰਸ-ਫੰਡਿਡ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ‘ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ 2024 ਦੀ ਪੁਰਾਲੇਖ ਰਿਪੋਰਟ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਿਲਾਇੰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਵਿਕ ਸਪਲਾਈ ਨੇ ਚੋਣ ਬਾਂਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ₹385 ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ₹25 ਕਰੋੜ ਦਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਿਲਾਇੰਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮਸਕ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਰੰਗ ਵੀ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਮਸਕ ਦੀ ਪੋਸਟ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, ‘ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਐਲੋਨ। ਰੁਕੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋਗੇ।’ ਮਸਕ ਨੇ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਜਯੋਤਿਰਾਦਿਤਯ ਸਿੰਧੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ — ਸਟਾਰਲਿੰਕ, ਜਿਓ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕਮਿਊਨਿਕੇਸ਼ਨਜ਼ (ਰਿਲਾਇੰਸ–ਐਸਈਐਸ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ) ਅਤੇ ਵਨਵੈਬ ਇੰਡੀਆ — ਨੂੰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੰਚਾਰ ਲਾਇਸੰਸ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਣਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ‘ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਗਲਤ’ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:

• ਮਸਕ ਦੀ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਪੋਸਟ: ਅੰਬਾਨੀ ਨੂੰ ‘ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅੰਬਾਨੀ’ ਕਿਹਾ; ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ
• ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ: ਰਿਲਾਇੰਸ-ਭਾਜਪਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਸਾਂਝੇ
• ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਜਵਾਬ: ‘ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਐਲੋਨ’; ਮਸਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ
• ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖੰਡਨ: ਤਿੰਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਇਸੰਸ ਮਿਲੇ; ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ
• ਰਿਲਾਇੰਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ