ਨਾਸਾ ਦਾ ਵੋਇਜਰ 1 ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਬੁੱਧਵਾਰ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਦਿਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਪਹਿਰ 3:46 ਵਜੇ (ਅਮਰੀਕੀ ਪੂਰਬੀ ਸਮੇਂ ਸਵੇਰੇ 5:16 ਵਜੇ) ਪਾਰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਵੋਇਜਰ 1 ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੰਨੀ ਦੂਰ ਗਈ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 25.9 ਅਰਬ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (16.1 ਅਰਬ ਮੀਲ) ਦੂਰ ਸੀ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਦਿਨ ਉਹ ਦੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਭੇਜਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਰੇਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੋਇਜਰ 1 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ, ਯਾਨ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 48 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਦੂਰੀ ਇਸ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵੋਇਜਰ 1 ਨੂੰ 5 ਸਤੰਬਰ 1977 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰੇ (ਹੀਲੀਓਪਾਜ਼) ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇੰਟਰਸਟੈਲਰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਲਗਭਗ 38,000 ਮੀਲ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ (61,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ) ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਾਨ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਸਲ 10 ਯੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ — ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵੇਵ ਸਬ-ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਮੈਗਨੇਟੋਮੀਟਰ। ਇਸ ਦੀ ਪਲੂਟੋਨੀਅਮ ਬਿਜਲੀ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 4 ਵਾਟ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਨਾਸਾ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਯੰਤਰ 2030 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਯਾਨ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਚੁੱਪ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ ਸੰਪਰਕ ਮੁੜ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਜੈਰਡ ਆਇਜ਼ਕਮੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਯਾਨ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।
ਵੋਇਜਰ 2 ਨੂੰ ਇਹੀ ਦੂਰੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ — ਨਾਸਾ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਨਵੰਬਰ 2035 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਦਿਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਵੋਇਜਰ 1 ਦਾ ਇਹ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਬਣਾਈ ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਵੋਇਜਰ 1 ਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਦਿਨ (25.9 ਅਰਬ ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਦੂਰੀ ਪਾਰ ਕੀਤੀ।
- ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜੋ ਇੰਨੀ ਦੂਰ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ; ਸਿਗਨਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ 24 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
- ਯਾਨ 5 ਸਤੰਬਰ 1977 ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 2012 ਤੋਂ ਇੰਟਰਸਟੈਲਰ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।
- ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯੰਤਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਬਿਜਲੀ ਹਰ ਸਾਲ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ।
- ਵੋਇਜਰ 2 ਇਸੇ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਨਵੰਬਰ 2035 ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ