ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ — ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੇ ਆਫ਼ ਬੰਗਾਲ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ ਫਾਰ ਮਲਟੀ-ਸੈਕਟੋਰਲ ਟੈਕਨੀਕਲ ਐਂਡ ਇਕੋਨਾਮਿਕ ਕੋਆਪਰੇਸ਼ਨ (ਬਿਮਸਟੈਕ) ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਮੰਗਲਵਾਰ (13 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬੈਠਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਂਝੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।

ਬੈਠਕ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਅੱਤਵਾਦ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ, ਕੱਟੜਵਾਦ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਦੋ-ਦਿਨਾਂ ਬੈਠਕ ਹੈ — ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬੈਠਕ ਹੋਈ।

ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਬਿਮਸਟੈਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਾਗੂਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਲੋਬਲ ਅੱਤਵਾਦ, ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਰਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ “ਜ਼ੀਰੋ ਟੌਲਰੈਂਸ” ਨੀਤੀ ਦੁਹਰਾਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਂਝਾ ਸੰਕਲਪ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ, ਭਰਤੀ ਕਰਨ, ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਜਾਂ ਸੰਸਾਧਨ ਜੁਟਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। “ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ” ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਬਿਮਸਟੈਕ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਮਸਟੈਕ ਖੇਤਰੀ ਏਕੀਕਰਨ, ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੰਚ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਬੈਠਕ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਹੀ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸਲਾਹੁੱਦੀਨ ਅਹਮਦ ਨੇ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਢਾਕਾ-ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ (ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਮੁੱਦਾ) ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਮੋਰਸ਼ੇਦ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੰਡਲ ਭੇਜਿਆ।

ਬਿਮਸਟੈਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1997 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭੂਟਾਨ, ਭਾਰਤ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਨੇਪਾਲ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ — ਸੱਤ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ (ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ) ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਪੱਧਰ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਬੈਠਕ ਇਸ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਯਾਮ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਕ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਅਸਰਦਾਰ ਨਾ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਿਮਸਟੈਕ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਚ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।

ਸਰੋਤ: ਏਐਨਆਈ, ਟੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼, ਦਿ ਡੇਲੀ ਜਾਗਰਣ, ਨੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੈਸ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਬਿਮਸਟੈਕ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕੀਤੀ।
• ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ, ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ, ਕੱਟੜਵਾਦ, ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਰਹੇ।
• ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ “ਜ਼ੀਰੋ ਟੌਲਰੈਂਸ” ਨੀਤੀ ਦੁਹਰਾਈ ਅਤੇ ਬਿਮਸਟੈਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਾਗੂਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
• ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਏ; ਢਾਕਾ ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਮੰਡਲ ਭੇਜਿਆ।
• 1997 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਬਿਮਸਟੈਕ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭੂਟਾਨ, ਭਾਰਤ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਨੇਪਾਲ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।