ਪ੍ਰਾਇਆ, 16 ਨਵੰਬਰ — ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਟਾਪੂ ਦੇਸ਼ ਕੇਪ ਵਰਦੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਜ਼ੇ ਮਾਰੀਆ ਨੇਵਿਸ਼ ਨੇ ਐਤਵਾਰ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 66 ਸਾਲਾ ਨੇਵਿਸ਼ ਨੂੰ 63.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਦੂਜਾ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੇਵਿਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੋਆਨਾ ਰੋਜ਼ਾ ਅਮਾਦੋ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 31.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਅਮਾਦੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ 1975 ਵਿੱਚ ਪੁਰਤਗਾਲ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਪ ਵਰਦੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਮੂਵਮੈਂਟ ਫ਼ਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਸੀ। ਕੁੱਲ ਛੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 4,20,000 ਲੋਕ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ।
ਨੇਵਿਸ਼ ਨੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ 29 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਮੁੱਢਲੇ ਨਤੀਜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨੇਵਿਸ਼ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ’ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਨੇਵਿਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2021 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 52 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ 2001 ਤੋਂ 2016 ਤੱਕ — ਲਗਭਗ 15 ਸਾਲ — ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 14 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਸਪੀਕਰ ਜਾਨੀਰਾ ਹੋਪਫ਼ਰ ਅਲਮਾਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸਨ।
ਕੇਪ ਵਰਦੇ ਸੇਨੇਗਲ ਦੇ ਤੱਟ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 600 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਥਿਰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋ ਇਬਰਾਹਿਮ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ 2026 ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਗਵਰਨੈਂਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਕੇਪ ਵਰਦੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ 54 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਮਾਡਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਨੇਵਿਸ਼ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਪੀਏਆਈਸੀਵੀ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੂਵਮੈਂਟ ਫ਼ਾਰ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਦੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਅਮਾਦੋ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ। ਕੇਪ ਵਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੇਵਿਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਹੁਣ 2031 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਕੇਪ ਵਰਦੇ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਜ਼ੇ ਮਾਰੀਆ ਨੇਵਿਸ਼ ਨੇ 63.8% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ
- ਵਿਰੋਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜੋਆਨਾ ਰੋਜ਼ਾ ਅਮਾਦੋ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 31.6% ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ; ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਨ
- ਛੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਨ; ਲਗਭਗ 4,20,000 ਲੋਕ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ
- ਨੇਵਿਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2021 ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 15 ਸਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ
- ਕੇਪ ਵਰਦੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਮਾਡਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਵਰਨੈਂਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ