ਬਿਸਾਉ: ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਅਸਥਿਰ ਦੇਸ਼ ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਉ ਵਿੱਚ 6 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਟਲਣਗੀਆਂ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਲੀਦੀਓ ਵਿਏਰਾ ਤੇ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਉਹਨਾਂ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਨ ਬਹਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ।

ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਉ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਨਤੀਜੇ ਐਲਾਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਰਲ ਹੋਰਟਾ ਨਟਾਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 6 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਕਾਰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਧ ਗਏ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਗੂ ਚੁਣਨ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸਾਂ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪੱਤਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਏ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 6 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਣਗੀਆਂ।

ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮਾਰੋ ਸਿਸੋਕੋ ਏਂਬਾਲੋ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਏਂਬਾਲੋ ਨੇ ਏਐੱਫ਼ਪੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੋਰਾਕੋ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਉ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੰਕ੍ਰਮਣਕਾਲੀ ਚਾਰਟਰ ਤਹਿਤ ਜਨਰਲ ਨਟਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੋਵੇਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਹੁਣ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਟਲਣ ਨਾਲ ਇਸ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਰਾਹ ਹੋਰ ਲੰਬਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਲੀਦੀਓ ਵਿਏਰਾ ਤੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 6 ਦਸੰਬਰ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੇ ਸੰਸਦੀ ਚੋਣਾਂ ਟਲਣਗੀਆਂ; ਨਵੀਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਐਲਾਨੀ ਨਹੀਂ ਗਈ।
• ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
• ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ 6 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਚੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
• ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏਂਬਾਲੋ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ।
• ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦਾ ਰਾਹ ਹੁਣ ਹੋਰ ਲੰਬਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।