Monday, 23 November 2026  |  ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ
ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰ
ਵਿਸ਼ਵ

ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਮੱਧ ’ਤੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ — ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ; ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਭਰਿਆ ਕਦਮ

ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਤਣਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗ਼ਚੀ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀਆਂ ਵਾਜਬ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨ ਲਵੇ ਤਾਂ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਰਾਗ਼ਚੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਕੋਈ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਜਬ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ।

ਈਰਾਨ ਦੇ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਾਜ਼ਿਮ ਗ਼ਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ’ਤੇ ਲਾਈ ਗਈ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਭਰਿਆ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋੜਨ ਲਈ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ। ਗ਼ਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਤੇ ਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਆਪਣਾ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜੇਗਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਤਰ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਕਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਤਹਿਰਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਦੋ ਘੰਟੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬਾਬਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਨੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੱਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੀਟਿੰਗ ’ਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਓਮਾਨ, ਕਤਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਵਿਚੋਲੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ’ਚ ਸਾਰੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ, ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀਆਂ ਈਰਾਨੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ, ਤੇਲ ’ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ “ਸਥਾਈ” ਸਮਝੌਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਮਝੌਤਾ “ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ” ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮੰਤਰੀ ਸਕਾਟ ਬੇਸੈਂਟ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਰਮੁਜ਼ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ’ਤੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੌਦਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਈਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।

ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤਾ ਹੈ — ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਰਸਤੇ ’ਚੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ ਮੁਤਾਬਕ ਓਮਾਨੀ ਪਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੱਖਣੀ ਰਸਤਾ ਫਿਲਹਾਲ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਗਾਰਡ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ ’ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ’ਤੇ ਦੋ ਪੈਟਰਿਅਟ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਰਾਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਅਜੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਖੇਤਰ ’ਚ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

  • ਅਰਾਗ਼ਚੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਹੁਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ; ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਬੇਮਾਅਨੀ।
  • ਗ਼ਰੀਬਾਬਾਦੀ: ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਭਰਿਆ ਕਦਮ; ਈਰਾਨ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋੜਨ ਲਈ ਹਰ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ।
  • ਕਤਰ ਦਾ ਵਫ਼ਦ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਤਹਿਰਾਨ ’ਚ; ਓਮਾਨ, ਕਤਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
  • ਟਰੰਪ: ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ “ਸਥਾਈ” ਸਮਝੌਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
  • ਹੁਰਮੁਜ਼ ’ਚੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ

ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੋ

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ਹਫ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਪੜ੍ਹਤਾਂ

ਹਫ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੋ — ਬਟਨ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਸੁਨੇਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ।