ਨੈਰੋਬੀ — ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਸ਼ਟ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਇਬੋਲਾ ਮੌਤ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਐਡਨ ਦੁਆਲੇ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਾਂਗੋ (ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਕਾਂਗੋ) ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਕੀਨੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਨੈਰੋਬੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨੈਰੋਬੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ। ਸੋਮਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਮਰੀਜ਼ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੰਪਾਲਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 3 ਅਕਤੂਬਰ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਉਡਾਨ ਭਰ ਕੇ ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੈਰੋਬੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨੈਰੋਬੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਉਸਦੀ ਆਮ ਜਨ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹ ਲੱਛਣ ਲੁਕਾ ਕੇ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨੈਰੋਬੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਖਾਰ, ਸਰਦੀ-ਕੰਬਣੀ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਹੇਠ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇਕਾਂਤਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਹਾਇਕ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਲਗਭਗ 28 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਡਾਨ ਦੇ 23 ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਹੱਦੀ ਨਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸੁਚੇਤਤਾ ‘ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ (ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸੀਡੀਸੀ) ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਟੀਮ ਕੀਨੀਆ ਭੇਜਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਇਬੋਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹਾਮਾਰੀ ਮਈ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 8,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸ ਅਤੇ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਇਬੋਲਾ ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇਬੋਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਲੇ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਸ਼ਟ ਕੇਸ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ: ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਕੀਨੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਨੈਰੋਬੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ
• ਮਰੀਜ਼ ਸੱਤ ਸਾਲ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਮਾਰ ਪਿਆ, ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਕੰਪਾਲਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ 3 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨੈਰੋਬੀ ਆਇਆ
• ਲਗਭਗ 28 ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ: ਪਰਿਵਾਰ, ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਉਡਾਨ ਦੇ 23 ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ 4 ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ
• ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਾਇਰਸ: ਕੋਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ; ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ 8,400+ ਕੇਸ, 4,000+ ਮੌਤਾਂ
• ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਸੀਡੀਸੀ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਟੀਮ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਹੱਦੀ ਨਾਕੇ ਅਲਰਟ ‘ਤੇ