7 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਰਾਇਲ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਆਂਰੀ ਬੀ. ਕਾਗਨ (95) ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕੈਂਸੋ ਸੋਆਈ (76) ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਅਸਮਮਿਤ ਆਰਗੈਨਿਕ ਸਿੰਥੈਸਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਟੋਕੈਟਾਲਿਸਿਸ ਦੀ ਖੋਜ” ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਗਨ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੈਰਿਸ-ਸੁਡ/ਪੈਰਿਸ-ਸਾਕਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੋਆਈ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। 1986 ਵਿੱਚ ਕਾਗਨ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਧੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਅਣੂ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਪਣ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਭਵ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਸੋਆਈ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਰਪਣ-ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਅਕੈਡਮੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਇੱਕ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਦਰਪਣ-ਰੂਪ (ਹੋਮੋਕਾਇਰੈਲਿਟੀ) ਕਿਵੇਂ ਉੱਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਗਿਆਨੀ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕਰੋਨਰ (ਲਗਭਗ 12 ਲੱਖ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਗੇ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਗਨ 2001 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।

ਇਸ ਸਾਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਡਾਈਸੇਰੋਥ, ਹੈਗਮੈਨ ਅਤੇ ਨਾਗੇਲ ਨੂੰ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸ ਹਾਲਜ਼ਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ 2026 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਆਂਰੀ ਕਾਗਨ ਅਤੇ ਕੈਂਸੋ ਸੋਆਈ ਨੂੰ
• ਖੋਜ: ਅਸਮਮਿਤ ਸਿੰਥੈਸਿਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਰੇਖਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਆਟੋਕੈਟਾਲਿਸਿਸ
• ਕਾਗਨ ਦੀ 1986 ਅਤੇ ਸੋਆਈ ਦੀ 2003 ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣਾ ਰਹੱਸ ਸੁਲਝਾਇਆ
• ਇਹ ਕੰਮ ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ
• ਇਨਾਮੀ ਰਾਸ਼ੀ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਕਰੋਨਰ; ਕਾਗਨ 2001 ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ