ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੁਬੀਓ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ “ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਿਯੋਗੀ” ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਰੁਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰੰਪ 60 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।

ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹੁਕਮ ‘ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਕੇ ਗਰਾਹਮ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਰੂਸ-ਸੰਬੰਧਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਜੋ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ — ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ ‘ਤੇ 100 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਟੈਰਿਫ਼ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਜੁਆਇੰਟ ਬੇਸ ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਦੌਰੇ ‘ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ — ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ — ‘ਤੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਚਾਰੇ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ 60 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।”

ਰੁਬੀਓ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਰੂਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸੰਯੋਜਨ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸੈਨੇਟਰ ਟੈਡ ਕਰੂਜ਼ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮੁਆਫ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਰੁਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਇਰਾਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਅਸਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ‘ਤੇ ਹੂਥੀ ਹਮਲੇ, ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ।

ਰੂਸੀ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਪੁਤਿਨ ਨੂੰ ਰਿਆਇਤ ਮੰਨਣ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਰੁਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਡੀਜ਼ਲ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਕਣਾ ਹੀ ਸੀ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਰਾਹੀਂ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਲਈ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਮੁਆਫ਼ੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।

ਰੁਬੀਓ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੇ — ਇਸ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਦੂਜੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਜਾਮਨਗਰ ਜਾਣਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਹਿਯੋਗ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਮਰਕੰਦ ਜਾਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਊਰਜਾ ਖ਼ਰੀਦ ਘਰੇਲੂ ਲੋੜਾਂ, ਸਸਤੇਪਣ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਟਰੰਪ ਨੇ ਗਰਾਹਮ ਐਕਟ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਈ; ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਰੁਬੀਓ ਨੇ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ‘ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ’ ਦੱਸਿਆ।
• 60 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
• ਰੁਬੀਓ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਵਿਭਿੰਨ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਛੱਡਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ।
• ਸੈਨੇਟਰ ਟੈਡ ਕਰੂਜ਼ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਜਵਾਬ; ਰੂਸੀ ਡੀਜ਼ਲ ਨੂੰ ਪੁਤਿਨ ਨੂੰ ਰਿਆਇਤ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ; ਹੋਰਮੁਜ਼, ਹੂਥੀ, ਇਰਾਨ ਕਾਰਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ।
• ਰੁਬੀਓ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ-ਜਾਮਨਗਰ ਆਉਣਗੇ; ਊਰਜਾ ਸਹਿਯੋਗ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੇਗਾ।