ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀ ਜਾਂ “ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਟੈਕਸ” ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ’ਚ ਆਪਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਸ਼ੈਂਜ਼ੇਨ ’ਚ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੱਖੀ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ’ਚ ਕੀਤਾ। “ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗੇ,” ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ। “ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਨਲੈਂਡ ’ਚ ਬਣ ਰਹੇ ਇੱਕ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ “ਚੀਨ ਇਹ ਸਭ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।” ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਹੀ ਬਣਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ — ਟੈਕਸਾਸ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਜਾਂ ਵੈਸਟ ਵਰਜੀਨੀਆ ’ਚ — ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨਾਲ “ਰਿਕਾਰਡ” ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਐਲਾਨ ’ਚ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ — ਨਾ ਟੈਕਸ ਦੀ ਦਰ, ਨਾ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ, ਨਾ ਇਹ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀ ਜਾਂ ਟੈਕਸ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਕੋਲ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਐਲਾਨ ਨੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ’ਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ, ਮੈਟਾ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਤੇ ਗੂਗਲ ਸਮੇਤ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹਨ — ਸਿਰਫ਼ ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ ਹੀ 2030 ਤੱਕ ਕੁਵੈਤ, ਕਤਰ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ’ਚ 10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਕੁਇਨਿਕਸ ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਐਲਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਐਲਾਨ ਉਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਡਵਾਂਸਡ ਏਆਈ ਚਿਪਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਚੀਨ ਤੀਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਚਿਪਾਂ ਨਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੇ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਿਪਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਜਾਣਾ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ “ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ” ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦੁਹਰਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਸਬਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਟਰੰਪ: ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਣਗੀਆਂ; ਉਲੰਘਣਾ ’ਤੇ “ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਟੈਕਸ”।
- ਐਲਾਨ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਕੀਤਾ; ਫਿਨਲੈਂਡ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਨਾਂਅ ਲਿਆ, ਚੀਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ।
- ਟੈਕਸ ਦੀ ਦਰ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਜਾਂ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ; ਟੈਕਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਕੋਲ ਹੈ।
- ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ, ਮੈਟਾ, ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਗੂਗਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ; ਮਾਈਕਰੋਸਾਫ਼ਟ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ 10 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਯੋਜਨਾ।
- ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਏਆਈ ਚਿਪਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ; ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਵਿਵਾਦ ਇਸੇ ਕੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ