ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਮਿਲਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜਨਤਕ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ “ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ” ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਆਦ ਇਹ ਮਦਦ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ।

ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲ ‘ਤੇ ਕਿ ਕੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕਰਨਗੇ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਮਰਥਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ।” ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਸਤਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੇਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਰਾਹੀਂ ਰਿਆਦ ਨੂੰ ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਕਸਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੁਕੇ ਪਏ ਸਾਊਦੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਆਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਅਕੌਰਡਜ਼ ਤਹਿਤ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ “ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ” ਸੰਭਵ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਰਮਿਆਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਸਮੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹੂਤੀ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਾਊਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਤੁਰਕੀ ਅਲ-ਮਾਲਿਕੀ ਮੁਤਾਬਕ ਹੂਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਰਿਆਦ ਦੇ ਕਿੰਗ ਖਾਲਿਦ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ 20 ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ 333 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੂਤੀਆਂ ਨੇ ਅਦਨ ਦੇ ਅਲ-ਮਾਸ਼ਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਊਦੀ ਸਮਰਥਿਤ ਯਮਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਨੇ ਜ਼ਾਜ਼ਾਨ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਹੂਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਭੇਜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ ਹੂਤੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਖੇਤਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਟਰੰਪ ਨੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਲਈ ਹੂਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ “ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ” ਰਿਹਾ ਹੈ; ਰਿਆਦ ਨੂੰ ਮਿਲਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
• ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਰਾਹੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਅਕੌਰਡਜ਼ ਤਹਿਤ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਆਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
• ਹੂਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਰਿਆਦ ਦੇ ਕਿੰਗ ਖਾਲਿਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ 20 ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ; 17 ਮੌਤਾਂ, 333 ਜ਼ਖ਼ਮੀ; ਅਦਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਲ ‘ਤੇ ਵੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਾ।
• ਯੂਨਾਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਭੇਜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; WSJ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਹੂਤੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
• ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ; ਖੇਤਰੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਬਰਕਰਾਰ।