ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਦੀਮਿਰ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨੇ ਰੂਸ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ਫੌਕਸ ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੋਅ “ਫੌਕਸ ਐਂਡ ਫਰੈਂਡਜ਼” ਵਿੱਚ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਬ੍ਰਾਇਨ ਕਿਲਮੀਡ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਮੋਰਚਾ ਰੇਖਾ ‘ਤੇ ਹੀ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਕਿਲਮੀਡ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਮੰਨਣਗੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ 75 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਲਾਕਾ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਇਸ ‘ਤੇ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ — “ਹਾਂ, ਹੁਣੇ ਸਾਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਸਲ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ… ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਸਟਾਪ ਕਿਹਾ।”

ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗਬੰਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੋਵੇਗੀ, ਆਖਰੀ ਨਿਪਟਾਰਾ ਨਹੀਂ। “ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ, ਅੱਜ ਰੂਸ ਤੋਂ ਇਹੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (ਟਰੰਪ) ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਮੰਗਾਂਗੇ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸੀ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਮੁੜ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਡੋਨਬਾਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਰੂਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। “ਇਹ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਫੌਜ “ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।” ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਤ ਜਨਮਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਹੀਂ ਡੋਨਬਾਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ (ਡੋਨੇਟਸਕ ਅਤੇ ਲੁਹਾਂਸਕ) ‘ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਲਗਾਤਾਰ ਪੂਰੇ ਡੋਨੇਟਸਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਐਲਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕਾਫ਼ ਨੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਟਕਾਫ਼ ਨੇ ਓਸਲੋ ਵਿੱਚ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ “ਸਾਰਥਕ ਪ੍ਰਗਤੀ” ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਤਿਨ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਪਰ ਰੂਸ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਠੁਕਰਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਹੈ — ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮੋਰਚਾ ਰੇਖਾ ‘ਤੇ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਰੂਸ ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਦੋਬਾਰਾ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ 95 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗੁਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੜਾਈ ਰੋਕਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਜ਼ੇਲੇਨਸਕੀ ਨੇ ਫੌਕਸ ਨਿਊਜ਼ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ: ਮੌਜੂਦਾ ਮੋਰਚਾ ਰੇਖਾ ‘ਤੇ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਇਹ “ਅਸਲ ਰਸਤਾ” ਹੈ
• ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ 75 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਾਂ ਵੱਧ ਇਲਾਕਾ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ
• ਜੰਗਬੰਦੀ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ
• ਡੋਨਬਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ — “ਇਹ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ”
• ਇਸ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਘੰਟਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤ ਵਿਟਕਾਫ਼ ਦੀ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ