ਅਦਾਨੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਿਜ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਜੇਬਿਲ ਇੰਕ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ 50:50 ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ (joint venture) ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਨੌਨ-ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਸਮਝੌਤੇ (MoU) ‘ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਏਆਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਠੋਸ ਰੂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ AI ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਏਆਈ ਰੈਕ, ਸਰਵਰ, ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਉਪਕਰਣ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਕਰੇਗਾ — ਉਹ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਏਆਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ — ਪਾਵਰ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟ, ਤਰਲ-ਕੂਲਿੰਗ (liquid-cooling) ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮਰ — ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗਾ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉੱਦਮ ਦੀ ਏਆਈ ਰੈਕ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾ ਮਲਟੀ-ਗੀਗਾਵਾਟ ਪੱਧਰ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 2030 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸਮਰੱਥਾ 5 ਤੋਂ 8 ਗੀਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ।

ਅਦਾਨੀ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਗੌਤਮ ਅਦਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ AI ਮੁੱਲ-ਲੜੀ (value chain) ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਰਾਹ ਦੇਵੇਗੀ — ਸਿਰਫ ਏਆਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਹੋਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਹਿਮ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੱਕ ਜੋ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਬਿਲ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਨੀ ਦੀ ਊਰਜਾ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਤਾਕਤ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵੀ ਏਆਈ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਜੇਬਿਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਈਕ ਦਾਸਤੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਏਆਈ ਬੁਨਿਆਦੀ-ਢਾਂਚਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗੀ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਮੰਗ ਲਈ ਵਧਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵਾਂ ਉੱਦਮ ਹਾਈਪਰਸਕੇਲਰਾਂ, ਕਲਾਊਡ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ, ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜੇਬਿਲ ਐਪਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿੱਤ ਸਾਲ 2027 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 44.5 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਾਲੀਏ ਅਤੇ 17.55 ਡਾਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਐਡਜਸਟਡ ਕਮਾਈ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹਾਲੇ ਗੈਰ-ਬੰਧਨਕਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਮਲੀਕਰਨ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ, ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ 2030 ਤੱਕ 5–8 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਅਦਾਨੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਿਜ਼ ਅਤੇ ਜੇਬਿਲ ਨੇ AI-ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਲਈ 50:50 ਜੁਆਇੰਟ ਵੈਂਚਰ ਦਾ MoU ਸਾਇਨ ਕੀਤਾ।
• ਉੱਦਮ ਏਆਈ ਰੈਕ, ਸਰਵਰ, ਸਟੋਰੇਜ, ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਕੂਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵੀ ਬਣਾਏਗਾ; ਮਲਟੀ-ਗੀਗਾਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਟੀਚਾ।
• ਗੌਤਮ ਅਦਾਨੀ: ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਹੋਸਟਿੰਗ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਮੁੱਲ-ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਏਗੀ; ਜੇਬਿਲ ਦੇ ਮਾਈਕ ਦਾਸਤੂਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦੱਸਿਆ।
• 2030 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਸਮਰੱਥਾ 5–8 ਗੀਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ; ਸਮਝੌਤਾ ਜੂਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਠੋਸ ਰੂਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
• MoU ਨੌਨ-ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਹੈ — ਅਮਲ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹੇਗਾ।