1 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਕਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਲਰ ਦਾ ਨਾਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਕਰੀਨ ‘ਤੇ ਦਿਖੇਗਾ। ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ (DoT) ਨੇ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਸਰਕੁਲਰ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲਿੰਗ ਨੇਮ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ (CNAP) ਸੇਵਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਲਰ-ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।

DoT ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸੇਵਾ 4G ਅਤੇ 5G (ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀਆਂ) ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਡਿਫਾਲਟ ਰੂਪ ‘ਚ ਚਾਲੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਨਵੇਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਆਪਰੇਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸੇਵਾ ਆਪਣੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ‘ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।

CNAP ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਰਕੁਲਰ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਦਾਇਤਾਂ ਹਨ। ਕਾਲ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਸਕਰੀਨ ‘ਤੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਖਾਨੇ ਦਿਖਣਗੇ — ਪਹਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲਰ ਦਾ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ। ਜੇ ਨੰਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਲਿਖਿਆ ਨਾਮ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਨਾ ਸੇਵ ਕੀਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨੰਬਰ ਲਈ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਪਰੇਟਰ ਦੇ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰ ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਾਮ ਦਿਖੇਗਾ, ਜਦੋਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ‘ਤੇ “International Call” ਲਿਖਿਆ ਆਵੇਗਾ।

Truecaller ਵਰਗੀਆਂ ਥਰਡ-ਪਾਰਟੀ ਐਪਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੇਵਾ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਭੀੜ-ਸੋਤ ਡਾਟਾਬੇਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ — ਇਸ ਲਈ ਪਛਾਣ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ DoT ਨੇ “security-by-design” ਸਿਧਾਂਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਆਪਰੇਟਰ ਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਲਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ, ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਤਦ ਹੀ ਦਿਖੇਗਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਪਣਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਟ੍ਰੇਡਮਾਰਕ ਜਾਂ GST ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਟ੍ਰੇਡ ਨਾਮ ਵੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਡਿਸਪਲੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾ ਸਕਣਗੀਆਂ।

ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਸੇਵਾ ਸਿਰਫ਼ 4G ਅਤੇ ਉੱਚ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। 2G, 3G ਅਤੇ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ CNAP ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵੱਖਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵੌਇਸ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• 1 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ 4G/5G ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ‘ਤੇ CNAP ਸੇਵਾ ਡਿਫਾਲਟ ਰੂਪ ‘ਚ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇਗੀ; DoT ਨੇ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਰਕੁਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
• ਅਣਸੇਵ ਘਰੇਲੂ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਨਾਮ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਪਰੇਟਰ ਦੇ ਡਾਟਾਬੇਸ ਤੋਂ ਸਕਰੀਨ ‘ਤੇ ਦਿਖੇਗਾ।
• ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ‘ਤੇ “International Call” ਲਿਖਿਆ ਆਵੇਗਾ।
• ਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਰੇਟਰ ਨਾਮ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ; ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
• 2G, 3G ਅਤੇ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।