ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਦਰ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ 4.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਂਖਿਅਕੀ ਦਫ਼ਤਰ (NSO) ਵੱਲੋਂ ਸੋਮਵਾਰ 16 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੀਰੀਅਡਿਕ ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ ਸਰਵੇ (PLFS) ਦੇ 19ਵੇਂ ਮਾਸਿਕ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਰ ਸਤੰਬਰ ਦੇ 5.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ 5.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ 15 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਰੰਟ ਵੀਕਲੀ ਸਟੇਟਸ (CWS) ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 6.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 6.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 4.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹੀ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ 5.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 5.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 5.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 3.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ, ਜੋ 2026 ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਹਿਲਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੰਕ ਘਟ ਕੇ 9.7 ਤੋਂ 8.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ 4.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 5.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਹਨ। ਸਮੁੱਚੀ ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ ਪਾਰਟੀਸੀਪੇਸ਼ਨ ਦਰ (LFPR) 55.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 55.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ 58.4 ਫ਼ੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਮਹਿਲਾ LFPR 35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ ਦੇ 34.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਵਰਕਰ ਪਾਪੂਲੇਸ਼ਨ ਰੇਸ਼ੋ (WPR) ਵੀ 52.7 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 53 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂਕਿ ਮਹਿਲਾ WPR 33.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਹਾ।
ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ 3,70,475 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 2,11,474 ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ 1,59,001 ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਨ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੋਲ ਨੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ 5.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਅੰਕੜਾ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ਘਟ ਕੇ 4.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ ਦੇ 5.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 5.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।
- ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 6.9 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 6.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪੇਂਡੂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 4.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹੀ।
- ਮਹਿਲਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 5.0 ਫ਼ੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ; ਪੇਂਡੂ ਮਹਿਲਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 3.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੈ।
- ਮਹਿਲਾ ਲੇਬਰ ਫੋਰਸ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਰ 35 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ।
- ਇਹ ਅੰਕੜੇ NSO ਦੇ PLFS ਦੇ 19ਵੇਂ ਮਾਸਿਕ ਬੁਲੇਟਿਨ ਵਿੱਚ 3,70,475 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ