ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਨਵੰਬਰ — ਭਾਰਤ ’ਚ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਵਧ ਕੇ 12.29 ਫ਼ੀਸਦੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਵਣਜ ਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਰ ਸਤੰਬਰ ਦੇ 11.39 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੇ 12.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਔਸਤ ਅਨੁਮਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਰਹੀ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਨੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਧੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਅਸਥਾਈ ਹਨ ਅਤੇ 81.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰ ਵਾਲੇ ਜਵਾਬਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸਮੂਹ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ ਸਾਲਾਨਾ 32.84 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਇਹ ਵਾਧਾ 25.85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਖਣਿਜ ਤੇਲ, ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਬਿਜਲੀ, ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ, ਮੂਲ ਧਾਤਾਂ, ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕੀ ਉਤਪਾਦ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਰਹੇ। ਭਾਰਤੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ 119.91 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਇਹ 116.09 ਡਾਲਰ ਸੀ।
ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਥੋਕ ਕੀਮਤਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ ਸਾਲਾਨਾ 8.58 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਵਾਧਾ 8.66 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 8.67 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 9.24 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਰਮਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 9.76 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 9.54 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ 7.80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਇਹ 57.32 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ — ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਸੰਚਿਤ ਦਰ 10.14 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਇਹ 0.30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਅੰਕੜੇ ਨਵੀਂ ਥੋਕ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਲੜੀ (ਆਧਾਰ ਵਰ੍ਹਾ 2022-23) ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ’ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ -1.18 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਛਾਲ ’ਚ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਵਧਦੀ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਲਣ ਤੇ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ’ਤੇ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਕਤੂਬਰ ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਪਤਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਸਤੰਬਰ ’ਚ 23 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 5.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ’ਚ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਾਗਤਾਂ ’ਚ ਵਾਧਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ ਥੋਕ ਮਹਿੰਗਾਈ 12.29% — ਸਤੰਬਰ ਦੇ 11.39% ਤੋਂ ਵੱਧ, ਅਨੁਮਾਨ 12.1% ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ
- ਬਾਲਣ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 32.84% ਵਧੀਆਂ; ਖਣਿਜ ਤੇਲ ਤੇ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
- ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ 8.58% ਮਹਿੰਗੀਆਂ; ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 9.24%
- ਨਿਰਮਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ 9.76% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 9.54% ਰਹੀ
- ਅਪ੍ਰੈਲ-ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸੰਚਿਤ ਦਰ 10.14%; ਅੰਕੜੇ ਅਸਥਾਈ, ਨਵੀਂ 2022-23 ਆਧਾਰ ਲੜੀ ’ਤੇ
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ