ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਖਾਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਪ੍ਰਾਧਿਕਰਨ (ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਏਆਈ) ਨੇ ਨੇਸਟਲੇ ਇੰਡੀਆ, ਜ਼ਾਇਡਸ ਵੈਲਨੈੱਸ ਅਤੇ ਐਬਟ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਬਣਾਏ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਬਲਾਂ ‘ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁਨ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਨੋਟਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਮੰਗੇ ਗਏ ਹਨ।

ਨੇਸਟਲੇ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਦੋ ਉਤਪਾਦ — ਲੈਕਟੋਜਨ ਪ੍ਰੋ 1 ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਨੈਨ ਐਕਸੈਲਾ ਪ੍ਰੋ ਸਟੇਜ 1 — ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ। ਲੈਕਟੋਜਨ ਪ੍ਰੋ 1 ਦੇ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵ੍ਹੇਅ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੁੱਧ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚਦਾ ਹੈ। ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਏਆਈ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ। ਨੈਨ ਐਕਸੈਲਾ ਪ੍ਰੋ ਸਟੇਜ 1 ‘ਤੇ “5 ਐੱਚਐੱਮਓਜ਼ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ” ਵਾਲਾ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਰੋਗ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਉਪਚਾਰ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਜ਼ਾਇਡਸ ਵੈਲਨੈੱਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਤਪਾਦ ਕੌਂਪਲਾਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਤਲਵਾਰ ਲਟਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ “2X ਫਾਸਟਰ ਗ੍ਰੋਥ”, “ਸਪੋਰਟਸ ਕਨਸਨਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮੈਮਰੀ” ਅਤੇ “ਪ੍ਰੋ ਇਮਿਊਨਿਟੀ+ 34 ਵਾਇਟਲ ਨਿਊਟ੍ਰੀਅਂਟਸ” ਵਰਗੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ (ਐਡਵਰਟਾਈਜ਼ਿੰਗ ਐਂਡ ਕਲੇਮਜ਼) ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨਜ਼, 2018 ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। “ਗ੍ਰੋਥ ਕਮਜ਼ ਇਨ 4 ਫਲੇਵਰਜ਼” ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰੀ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐੱਫਐੱਸਐੱਸ ਐਕਟ, 2006 ਤਹਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਰ ਇਰਾ ਫਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਵਿਕਲਪਕ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ ਰੀਲ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਉਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਕਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਫਰਕਟੋਜ਼ ਮਿਲਾਉਣ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਰੰਟ-ਆਫ਼-ਪੈਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲੇਬਲਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਨੇਸਟਲੇ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਪੋਸਟ 18 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਉਠਾਏ ਗਏ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਵਾਬ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਏਆਈ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਾਇਡਸ ਵੈਲਨੈੱਸ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੌਂਪਲਾਨ ਸਾਰੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਅਸਰ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ। ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਐੱਨਐੱਸਈ ‘ਤੇ ਨੇਸਟਲੇ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਗਭਗ 2.43 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਕੇ ₹1,194.10 ‘ਤੇ ਅਤੇ ਜ਼ਾਇਡਸ ਵੈਲਨੈੱਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ 1.60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਕੇ ₹484.15 ‘ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ 100 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਪੈਕੇਜਡ ਫੂਡ ਉਦਯੋਗ ‘ਤੇ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਐੱਫਐੱਸਐੱਸਏਆਈ ਨੇ ਨੇਸਟਲੇ ਇੰਡੀਆ, ਜ਼ਾਇਡਸ ਵੈਲਨੈੱਸ, ਐਬਟ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁਨ ਦਾਅਵਿਆਂ ਲਈ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ।
• ਨੇਸਟਲੇ ਦੇ ਲੈਕਟੋਜਨ ਪ੍ਰੋ 1 ਅਤੇ ਨੈਨ ਐਕਸੈਲਾ ਪ੍ਰੋ ਸਟੇਜ 1 ‘ਤੇ ਵ੍ਹੇਅ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ-ਸਪੋਰਟ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਮੰਗੇ ਗਏ।
• ਜ਼ਾਇਡਸ ਵੈਲਨੈੱਸ ਦੇ ਕੌਂਪਲਾਨ ‘ਤੇ “2X ਫਾਸਟਰ ਗ੍ਰੋਥ” ਵਰਗੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ 2018 ਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
• ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਭਾਵਕਾਰ ਇਰਾ ਫਾਤਿਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਵਿਕਲਪਕ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨਲ ਰੀਲ ਲਈ ਨੋਟਿਸ।
• ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇਸਟਲੇ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਾਇਡਸ ਵੈਲਨੈੱਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ।