ਨੋਇਡਾ/ਲਖਨਊ, 20 ਨਵੰਬਰ — ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡੀਪ ਟੈਕ ਹੱਬ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇਗਾ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਨੋਇਡਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਡੀਪ ਟੈਕ ਯੂ-ਹੱਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ₹281.03 ਕਰੋੜ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ ਕੈਬਨਿਟ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 31 ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 30 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ।
ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਡੀਪ ਟੈਕ ਯੂ-ਹੱਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ (ਈਪੀਸੀ) ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 24 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ ₹100 ਕਰੋੜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੱਬ ਦੀ ਦੂਜੀ ਇਮਾਰਤ ਆਈਆਈਆਈਟੀ ਲਖਨਊ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਬਣੇਗੀ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਹੱਬ 7 ਲੱਖ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ 5 ਲੱਖ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ 2 ਲੱਖ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਥਾਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨੋਇਡਾ ਵਾਲ਼ੇ ਹੱਬ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ’ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਫ਼ਿਜ਼ੀਕਲ ਏਆਈ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕਸ, ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਓਸੈਟ (ਆਊਟਸੋਰਸਡ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਟੈਸਟ), ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਮੈਡਟੈਕ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕ, ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ।
ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਇਹ ਹੱਬ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਤੋਂ 50 ਸਟਾਰਟਅਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੇਗਾ। ਸਟਾਰਟਅਪ ਦੀ ਚੋਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ (ਪੇਟੈਂਟ), ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਕਰੇਗੀ। ਹੱਬ ਕੰਪਨੀਜ਼ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ, ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੈਕਸ਼ਨ-8 (ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ) ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਚੱਲੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਅਧੀਨ ਯੂਪੀ ਸਟਾਰਟਅਪ ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ @2047 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੀਚੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲ਼ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੱਬ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਡੀਪ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇਗਾ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਯੂਪੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਨੋਇਡਾ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਡੀਪ ਟੈਕ ਯੂ-ਹੱਬ ਲਈ ₹281.03 ਕਰੋੜ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ।
- ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡੀਪ ਟੈਕ ਹੱਬ ਹੋਵੇਗਾ; ਦੂਜੀ ਇਮਾਰਤ ਆਈਆਈਆਈਟੀ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਬਣੇਗੀ।
- ਨਿਰਮਾਣ 24 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ; 2026-27 ਵਿੱਚ ₹100 ਕਰੋੜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ।
- ਧਿਆਨ ਫ਼ਿਜ਼ੀਕਲ ਏਆਈ, ਰੋਬੋਟਿਕਸ, ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਮੈਡਟੈਕ–ਬਾਇਓਟੈਕ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ’ਤੇ।
- ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ 40–50 ਸਟਾਰਟਅਪ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਣਗੇ; ਚੋਣ ਪੇਟੈਂਟ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ’ਤੇ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ