ਸ਼ੈਨਜ਼ੇਨ, 18 ਨਵੰਬਰ — ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ (ਏਪੈਕ) ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ 33ਵਾਂ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਅੱਜ ਸ਼ੈਨਜ਼ੇਨ ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਪੈਕ ਸੀਈਓ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ’ਚ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਮੇਲਨ 18–19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ “ਇਕੱਠੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਉਣਾ” ਥੀਮ ਹੇਠ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਪੈਕ ਦੀਆਂ 21 ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸ਼ੈਨਜ਼ੇਨ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 61 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਯਾਨਹਾਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਕੇਂਦਰ ’ਚ ਏਪੈਕ ਸੀਈਓ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ’ਚ ਲਗਭਗ 1,000 ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਲਾਉਦੀਆ ਸ਼ੇਨਬਾਮ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੀਈਓ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ’ਚ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਥਿਰ ਸਪਲਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਨੇਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਚੀਨ 12 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਏਪੈਕ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2014 ’ਚ ਬੀਜਿੰਗ ’ਚ ਸੰਮੇਲਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਏਆਈ ’ਤੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਕੱਲ੍ਹ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿੰਨ-ਧਿਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣਗੇ। ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਮਲਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀ ਦੋ-ਧਿਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਵੀ ਕਰਨਗੇ, ਪਰ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ’ਚ ਕਮੀ, ਏਆਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਟਕਰਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਏਜੰਡਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲੀ ਜੇ-ਮਿਯੁੰਗ ਅੱਜ ਸ਼ੈਨਜ਼ੇਨ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੇ ਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਗਤੀ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ; ਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਮੀਟਿੰਗ ’ਚ ਉਹ 19 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਏਪੈਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਪਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੀ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਨਾਏ ਤਾਕਾਇਚੀ ਵੀ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਨਵਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅੱਜ ਸੀਈਓ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਬੋਲਣਗੇ ਅਤੇ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੈਨਜ਼ੇਨ ਸੰਮੇਲਨ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਧਿਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ’ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਮੇਲਨ ਕੱਲ੍ਹ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- 33ਵਾਂ ਏਪੈਕ ਨੇਤਾ ਸੰਮੇਲਨ ਅੱਜ ਸ਼ੈਨਜ਼ੇਨ ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ; ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸੀਈਓ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ
- 21 ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ — ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਜੀਡੀਪੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 61% ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ
- ਏਜੰਡਾ: ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ, ਏਆਈ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਥਿਰ ਸਪਲਾਈ; ਸਾਂਝਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ
- ਕੱਲ੍ਹ ਪਹਿਲੀ ਤਿੰਨ-ਧਿਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ: ਸ਼ੀ, ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ; ਟਰੰਪ-ਸ਼ੀ ਦੋ-ਧਿਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੀ, ਟਰੰਪ-ਪੁਤਿਨ ਵੱਖਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ
- ਕੈਨੇਡਾ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤ; ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅੱਜ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ