ਚੀਨ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਗਾਨਸੂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤਿਆਨਸ਼ੂਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾਈਜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਥਿਤ ਹੇਸ਼ੀ ਪੇਸ਼ੀਨ ਕਿੰਡਰਗਾਰਟਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਲੀ ਹੁਈਫਾਂਗ ਨੂੰ 247 ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੀਸਾ ਮਿਲਿਆ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਮਰਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਲਾਂਝੋਊ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਪੀਪਲਜ਼ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਲੀ ਹੁਈਫਾਂਗ ਨੂੰ ਉਮਰਭਰ ਦੀ ਕੈਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਮਰਭਰ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ 5 ਲੱਖ ਯੁਆਨ (ਲਗਭਗ 74,000 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਰ ਪੰਜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਨਰਸਰੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਝੂ ਜਿੰਗਲਿਨ ਨੂੰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ 3 ਲੱਖ ਯੁਆਨ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂਕਿ ਰਸੋਈ ਦੇ ਚਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੇ ਤੋਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਲੀ ਅਤੇ ਝੂ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰੰਗ ਮਿਲਾਏ ਜਾਣ। ਰਸੋਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਅਖਾਣਯੋਗ ਰੰਗ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

ਇਹ ਕਾਂਡ ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੀਸਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੂਬਾਈ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਮਈ 2024 ਤੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪੇਸਟਰੀਆਂ ਪਰੋਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਾਂਚੇ ਗਏ 251 ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 247 ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸੀਸੇ ਦਾ ਅਸਧਾਰਣ ਪੱਧਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਸਾ ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੀਮਾ ਤੋਂ 2,000 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵੱਧ ਸੀ। ਖਜੂਰ ਦੇ ਕੇਕ ਵਿੱਚ 1,052 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੱਕੀ-ਸੌਸੇਜ ਬਨ ਵਿੱਚ 1,340 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੀਸਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂਕਿ ਸੀਮਾ ਮਾਤਰ 0.5 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਹੈ।

ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸੀਸੇ ਦਾ ਪੱਧਰ ਔਸਤਨ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੱਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਂਡ ਕਾਰਨ 10 ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਸੀਸੇ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀਸਾ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਤੇ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਲਾਂਝੋਊ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਹੇਸ਼ੀ ਪੇਸ਼ੀਨ ਨਰਸਰੀ ਦੀ ਮੁਖੀ ਲੀ ਹੁਈਫਾਂਗ ਨੂੰ ਉਮਰਕੈਦ, ਉਮਰਭਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਖਤਮ ਅਤੇ 5 ਲੱਖ ਯੁਆਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ।
• ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਝੂ ਜਿੰਗਲਿਨ ਨੂੰ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ; ਰਸੋਈ ਦੇ ਚਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 6–8 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ।
• ਮਈ 2024 ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੀਸਾ ਮਿਲਿਆ ਖਾਣਾ ਪਰੋਸਿਆ ਗਿਆ; 251 ਵਿੱਚੋਂ 247 ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਣ ਸੀਸਾ।
• ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸੀਸਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੀਮਾ ਤੋਂ 2,000 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਜ਼ਿਆਦਾ; 10 ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ।
• ਫ਼ੈਸਲਾ WHO ਦੀ ਸੀਸਾ-ਜ਼ਹਿਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਆਇਆ; ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।