ਗਾਜ਼ਾ, 20 ਨਵੰਬਰ — ਇਸਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਮੱਧ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ‘ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ’ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਸਰਾਈਲੀ ਟੈਂਕਾਂ ਨੇ ਹਮਾਸ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕੀ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਗਬੰਦੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲਾ ਸੀ।
ਇਸਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਹਮਾਸ ਦੀ ਉਸ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਲਈ “ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ਤਰਾ” ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਸ਼ਿਨ ਬੈਤ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ। ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਇਸਰਾਈਲੀ ਸੰਸਥਾ ਕੋਗਾਟ ਨੇ ਨੁਸੇਰਾਤ ਅਤੇ ਬੁਰੇਜ਼ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਉੱਤਰ–ਦੱਖਣ ਸੜਕ ਸਲਾਹੁਦੀਨ ਨੂੰ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵੀਰਵਾਰ 19 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਕੋਗਾਟ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਾਰਵਾਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਲਾਹੁਦੀਨ ਸੜਕ ਫਿਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੁਸੇਰਾਤ ਕੈਂਪ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਟੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ’ਤੇ ਖਾਲੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੈਂਕਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਮਲਬਾ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਸੜਕਾਂ ਹਨ।
ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ “ਸਾਫ਼ ਉਲੰਘਣਾ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਸਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਮਾਸ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੀ। ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਮਾਰੇ ਗਏ — ਇੱਕ ਨੁਸੇਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗਾਜ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੱਧ ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਦੀਅਰ ਅਲ-ਬਲਾਹ ਵਿੱਚ।
‘ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ’ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਤਹਿਤ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਰਾਈਲ ਦਾ ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਲਗਭਗ 60 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਲਾਕੇ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਰੇਖਾ ਦੇ ਪਾਰ ਬਖ਼ਤਰਬੰਦ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ’ਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬੋਰਡ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ’ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਸੰਕਟ ਗੰਭੀਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ
- ਇਸਰਾਈਲੀ ਟੈਂਕਾਂ ਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ‘ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ’ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
- ਫ਼ੌਜ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਰਵਾਈ ਹਮਾਸ ਦੀ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀ, ਜੋ ਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ।
- 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਸਲਾਹੁਦੀਨ ਸੜਕ ਫਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ ਅਤੇ ਨੁਸੇਰਾਤ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਪਰਤਣ ਲੱਗੇ।
- ਹਮਾਸ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ “ਸਾਫ਼ ਉਲੰਘਣਾ” ਕਿਹਾ; ਇਸਰਾਈਲ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੱਸਿਆ।
- ਗਾਜ਼ਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੋ