ਮੁੰਬਈ — ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPI) ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ‘ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚੋਂ ₹44,166 ਕਰੋੜ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ। ਦ ਹਿੰਦੂ ਬਿਜ਼ਨਸਲਾਈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਕਰੀ ਨਾਲ 2026 ‘ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਕਢਵਾਈ ₹3.04 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ — ਜੋ 2025 ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੀ ₹1.66 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਕਢਵਾਈ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤੰਬਰ ‘ਚ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ₹35,861 ਕਰੋੜ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਢਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁਲਾਈ (₹20,200 ਕਰੋੜ) ਅਤੇ ਅਗਸਤ (₹29,631 ਕਰੋੜ) ‘ਚ ਹੋਈ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਰੁਖ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਬਿਕਰੀ ਵੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ‘ਚ ₹12,943.58 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਢਵਾਈ ਹੋਈ — 2026 ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕ-ਦਿਨਾ ਕਢਵਾਈ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਸੈਂਸੈਕਸ 1,045.46 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 71,593.24 ‘ਤੇ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 371.25 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 22,231.80 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਬਿਕਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵੀ ਹਨ: ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ, 10-ਸਾਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ‘ਤੇ 5.2% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ‘ਚ AI-ਰੈਲੀ ਵੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਰੁਖ। ਨਿਵੇਸ਼ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਟ੍ਰੈਕ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੇਦਾਂਤ ਗੁਪਤੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮਰੱਥਾ ‘ਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵੀ ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ — “ਇਹ ਕਾਰਕ ਭਾਰਤ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਪੂੰਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਮੈਕਰੋ ਕਹਾਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ।”

ਜੀਓਜੀਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਣਨੀਤਕਾਰ ਵੀ.ਕੇ. ਵਿਜੇਕੁਮਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਘਟੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ FPI ਬਿਕਰੀ ਹੈ — 2026 ‘ਚ ਨਿਫਟੀ ਹੁਣ ਤੱਕ -13.87% ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵੱਧ ਰਹੇਗੀ, FPI ਬਿਕਰੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ; “ਜਦੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋਖਮ-ਇਨਾਮ ਅਨੁਪਾਤ ਪੱਖ ‘ਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਦ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲੇਗੀ।” ਅਲਫਾ AMC ਦੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ “ਵਿਸ਼ਵੀ ਵੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਨਾ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਕਮਾਈ ਦੀ” ਦੱਸਿਆ।

ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (DII) ਅਤੇ SIP ਰਾਹੀਂ ਆ ਰਹੇ ਘਰੇਲੂ ਫੰਡਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਿਕਰੀ ਨੂੰ ਸਮਾ ਲਿਆ ਹੈ — ਬਾਜ਼ਾਰ ਟੁੱਟਿਆ ਨਹੀਂ। ਵੇਦਾਂਤ ਗੁਪਤੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ “ਘਰੇਲੂ ਫੰਡਾਂ ਨੇ ਬਿਕਰੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਸਮਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰਖਿਆ ਪੱਧਰ ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ।”

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਅਕਤੂਬਰ ‘ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ FPI ਕਢਵਾਈ ₹44,166 ਕਰੋੜ; 2026 ਦੀ ਕੁੱਲ ਕਢਵਾਈ ₹3.04 ਲੱਖ ਕਰੋੜ (2025 ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ‘ਚ ₹1.66 ਲੱਖ ਕਰੋੜ)
• ਸਤੰਬਰ ‘ਚ ₹35,861 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਢਵਾਈ; 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ‘ਚ ₹12,944 ਕਰੋੜ — ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ
• ਉਸ ਦਿਨ ਸੈਂਸੈਕਸ 71,593 ‘ਤੇ ਤੇ ਨਿਫਟੀ 22,231 ‘ਤੇ ਬੰਦ; ਮਿਡਕੈਪ-ਸਮਾਲਕੈਪ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ
• ਕਾਰਨ: ਮਹਿੰਗਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਲਰ, 5.2% ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਪੈਦਾਵਾਰ, AI ਰੈਲੀ ਵੱਲ ਪੂੰਜੀ ਰੁਖ
• ਘਰੇਲੂ ਫੰਡਾਂ (DII/SIP) ਨੇ ਬਿਕਰੀ ਨੂੰ ਸਮਾ ਲਿਆ — ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ “ਵੰਡ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਨਿਕਾਸ ਦੀ ਨਹੀਂ”