ਬੰਗਲੁਰੂ, 17 ਅਕਤੂਬਰ — ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਿਆਂਪਤੀ (ਸੀਜੇਆਈ) ਜਸਟਿਸ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (NLSIU) ਬੰਗਲੁਰੂ ਦੇ 34ਵੇਂ ਸਲਾਨਾ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿੱਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਹੈ।

ਜਸਟਿਸ ਕਾਂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ਾ “ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ” ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਸੁਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਤਰਕ ਲਈ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵੀ ਅਪਣਾਉਣ — ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਪੱਖ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਕਾਰ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਅਸਹਿਮਤੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ।

ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ “ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਗੱਲਬਾਤ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ — ਇਹ ਸਥਿਰ ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੱਜਾਂ, ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ-ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਢਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਨੂੰ “ਉਮੀਦ ਦੇ ਹਰਕਾਰੇ” ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੌਖੇ ਰਾਸਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ: “ਉਹ ਪਲ ਆਉਣਗੇ ਜਦੋਂ ਸਮਝੌਤੇ ਲਲਚਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸੌਖੇ ਰਾਸਤੇ ਅਪਣਾਉਣਗੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਸਿੱਖੀ ਸਿਆਣਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਪਾਸ ਬਣਾਓ।”

ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਸੀਜੇਆਈ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ — ਉਹ NLSIU ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਜੋ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਲੈਣ ਲਈ ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਗ (ਰੰਗਾ ਸ਼ੰਕਰਾ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ) ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।

ਪਿਛੋਕੜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ 12 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੀਜੇਆਈ ਅਤੇ ਬਾਰ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ‘ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਟਾਲਣਯੋਗ ਹਾਲਾਤਾਂ” ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਸਟਿਸ ਕਾਂਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਮੰਨਿਆ ਕਿ “ਕੁਝ ਬਾਹਰੀ ਤਾਕਤਾਂ” ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਅਣਕਿਆਸੇ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।

ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡੀਕੇ ਸ਼ਿਵਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸੀਜੇਆਈ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ NLSIU ਵਿੱਚ ਨਵੀਨੀਕ੍ਰਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। PTI ਦੀ ਜਾਰੀ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਆਗੂ ਇਕੱਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• NLSIU ਬੰਗਲੁਰੂ ਦਾ 34ਵਾਂ ਸਲਾਨਾ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ; ਚਾਂਸਲਰ ਵਜੋਂ ਸੀਜੇਆਈ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਦਾ ਸੰਬੋਧਨ
• “ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ” — ਹਿੰਮਤ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ
• ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ “ਜਿਉਂਦੀ ਗੱਲਬਾਤ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਗ੍ਰੈਜੂਏਟਾਂ ਨੂੰ “ਉਮੀਦ ਦੇ ਹਰਕਾਰੇ” ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਦਾ
• ਵਿਛੜੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਉਰਵਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ; ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਗ
• 12 ਸਤੰਬਰ ਦਾ ਰੱਦ ਸਮਾਰੋਹ 17 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ; “ਬਾਹਰੀ ਤਾਕਤਾਂ” ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ‘ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ