ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ 100 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ (ਈ100) ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਨਿਯਮ, 1989 ’ਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਈ100 ਨੂੰ ਨਿਕਾਸ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਧ ਗਜ਼ਟ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜੀ.ਐੱਸ.ਆਰ. 911(ਈ) ਰਾਹੀਂ 23 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 26 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਸੋਧ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਯਮ 115 ਤਹਿਤ ਨਿਕਾਸ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ’ਚ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਈ85 ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ “ਈ85 ਜਾਂ ਈ100” ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਈ85 ’ਚ 85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਈ100 ਲਗਭਗ ਸ਼ੁੱਧ ਈਥਾਨੌਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨ ਅਜਿਹੇ ਵਾਹਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੰਜਣ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਸਿਸਟਮ ਉਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨ ਵਜੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤੇ ਹੋਣ। ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਈ20 ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ’ਚ ਈ85 ਜਾਂ ਈ100 ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ’ਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਜਾਂ ਬਾਲਣ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੋਧ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਥੋਪਦੀ ਹੈ।

ਸੋਧ ’ਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਇੱਕ ਨਿਕਾਸ ਸਾਰਣੀ ’ਚ ਹਲਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਸੀਮਾ 3,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 3,500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੀਐੱਨਜੀ, ਈ20 ਅਤੇ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਤੇਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ’ਚ ਈ20 ਦਾ ਟੀਚਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 2025-26 ਦੇ ਈਥਾਨੌਲ ਸਪਲਾਈ ਸਾਲ ’ਚ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਥਾਨੌਲ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰ ਦਾ ਬਾਲਣ ਖ਼ਰਚਾ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰੀਬ 25 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ’ਚ ਈ100 ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਈ100 ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਆਉਣਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਨਿਯਮਾਂ ’ਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਈ100 ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ; ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜੀ.ਐੱਸ.ਆਰ. 911(ਈ), 23 ਅਕਤੂਬਰ 2026।

ਈ100 ਲਗਭਗ 100 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਈ85 ’ਚ 85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ; ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਈ20 ਗੱਡੀਆਂ ’ਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।

ਮੌਜੂਦਾ ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਬਾਲਣ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇੱਕ ਨਿਕਾਸ ਸਾਰਣੀ ’ਚ ਵਾਹਨ ਭਾਰ ਸੀਮਾ 3,000 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 3,500 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਈ100 ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।