ਪਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 7.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਭੂਗਰਭ ਸਰਵੇਖਣ (USGS) ਮੁਤਾਬਕ ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੇਰੇਰਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਿਟਾਲੋਜ਼ਾ ਅਰੀਬਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ 10 ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ’ਤੇ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 8.0 ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ 7.6 ਅਤੇ ਫਿਰ 7.7 ’ਤੇ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ।

ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਨਾਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ — ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਤੱਕ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਨਾਮਾ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਡਰ ਕਾਰਨ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਪੀ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ 45 ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਫਟਰਸ਼ੌਕ ਦਰਜ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 5.8, 5.5 ਅਤੇ 5.2 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਝਟਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪਨਾਮਾ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ — ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ 6.6 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਲਗਾਤਾਰ ਝਟਕਿਆਂ ਨੇ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੌਸਮ ਸੇਵਾ ਨੇ ਪਨਾਮਾ, ਕੋਲੰਬੀਆ, ਇਕੁਆਡੋਰ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਅਤੇ ਗੁਆਟੇਮਾਲਾ ਦੇ ਤਟਾਂ ਲਈ ਤਸੂਨਾਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਟਲ ਗਿਆ।

ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਊਲ ਮੁਲੀਨੋ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਨੋਨੋਮ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਰਚ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਅਤੇ ਕੋਬਰੇ ਪਨਾਮਾ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਮ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟੋਕੂਮੈਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਡਾਣਾਂ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨਾਂ ’ਤੇ ਸੇਵਾ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੇਰੇਰਾ, ਲੋਸ ਸਾਂਤੋਸ ਅਤੇ ਵੇਰਾਗੁਆਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕੇਂਦਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ।

ਇਸ ਸਾਲ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਭੂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਆਫਟਰਸ਼ੌਕ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਪਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 7.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਭੂਚਾਲ; ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ 6.6 ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ
• ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੇਰੇਰਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਪਿਟਾਲੋਜ਼ਾ ਅਰੀਬਾ ਨੇੜੇ, 10–12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਗਹਿਰਾਈ ’ਤੇ; 45 ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਫਟਰਸ਼ੌਕ ਦਰਜ
• ਕੇਂਦਰ ਨੇੜੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਹੀਆਂ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ; ਕਿਸੇ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ
• ਪਨਾਮਾ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਮ ਵਾਂਗ ਜਾਰੀ; ਟੋਕੂਮੈਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਬਹਾਲ, ਦੋ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨਾਂ ਮੁਅੱਤਲ
• ਪੰਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤਟਾਂ ਲਈ ਤਸੂਨਾਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਖ਼ਤਰਾ ਹੁਣ ਟਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ