ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ਬੀਪੀਸੀਐੱਲ) ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਘਟੇਗੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੁਖੀ ਵੇਤਸਾ ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਤਿਮਾਹੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਧੇ ਹੋਏ ਭਾੜੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੌਦਿਆਂ ਕਾਰਨ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤੇਲ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਸਤਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੰਬਰ ਲਈ ਰੂਸੀ ਮਾਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾੜੇ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਰਾਂ ਹੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਤੇਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ ਰੂਸੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਬੀਪੀਸੀਐੱਲ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਲਗਭਗ 37 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਘਟਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ ’ਚ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ’ਚ ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਚੀਨ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰਨ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਘਟੀ ਸੀ।

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ’ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵੀ ਘਟਿਆ ਹੈ — ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ 12-13 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਸੌਦਿਆਂ ਲਈ ਇਹ 1-2 ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਸੰਬਰ ’ਚ ਰੂਸੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਗਣਿਤ ਫਿਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾੜੇ ਅਤੇ ਸੌਦਿਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਭਾੜਾ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਭਾੜਾ ਉਸੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਫ਼ਾਇਨਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਰਿਫ਼ਾਇਨਰੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯਤ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਅਤੇ ਕੋਚੀ ਰਿਫ਼ਾਇਨਰੀ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ 30-40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਕਾਰਨ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ ’ਚ ਰਿਫ਼ਾਇਨਰੀ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਦਰ ਕੁਝ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਪਨੀ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ’ਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਰਿਫ਼ਾਇਨਰੀ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਵੇਚਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ

• ਬੀਪੀਸੀਐੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਵੰਬਰ ’ਚ ਰੂਸੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ।
• ਕਾਰਨ: ਵਧਿਆ ਭਾੜਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੌਦੇ; ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਤੇਲ ਹੁਣ ਸਸਤਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
• ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਖ਼ਰੀਦ ਦਾ ਲਗਭਗ 37 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ।
• ਰੂਸੀ ਤੇਲ ’ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ 12-13 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਦਸੰਬਰ ਲਈ 1-2 ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਿਆ।
• ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਕੋਚੀ ਰਿਫ਼ਾਇਨਰੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ’ਚ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਦਰ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।